Istoričar Draga Mastilović rekao je da bi se srpsko nacionalno pitanje u 20. vijeku moglo nazvati i tragom srpskih stranputica, s obzirom da je srpska istorija duga, tragična, ali na kraju i slavna jer je stvorena Republika Srpska.

Mastilović je večeras na Palama održao predavanje o temi "Srpsko nacionalno pitanje u 20. vijeku", ističući da mu je cilj bio da širem auditorijumu predstavi dugo kretanje srpskoga naroda kroz istoriju, sa posebnim osvrtom na srpsko nacionalno pitanje na prostoru BiH i 1918. godinu kao tačku stagnacije srpske istorije.

- Kao narod došli smo u tom nacionalnom pokretu do vrhunca i onda je naglo došla stagnacija. Srpska intelektualna elita smatrala je da je stvaranjem prve zajedničke jugoslovenske države riješeno srpsko nacionalno pitanje, ali nažalost, ispostavilo da su to bile velike zablude - rekao je Mastilović novinarima.

Prema njegovim riječima, srpski narod je 1918. godine krenuo putem stranputice koja se nastavila tokom Drugog svjetskog rata njegovim velikim stradanjem i pokušajem fizičkog istrebljenja Srba sa prostora zapadno od rijeke Drine.

Na kraju 20. vijeka, kako je rekao, stiglo se do toga da je srpski narod iz te "jugoslovenske magle" izašao sa izgubljenim nacionalnim teritorijama, izgubljenom nacionalnom sviješću, a što je najgore sa jako smanjenim brojem stanovništva usljed različitih fakora, najviše zbog genocida koji je proveden tokom Drugom svjetskog rata.

Mastilović, koji je i dekan Filozofskog fakulteta na Palama, naveo je da je ono što se Srbima dešavalo na ovim prostorima 90-ih godina vrh tog ledenog brijega.

On je istakao da je zahvaljujući istorijskom iskustvu Srba, tragičnom, ali korisnom, srpski narod imao snage da stvori Republiku Srpsku, čiji institucionalni okvir u ovom obliku kakav je danas jedini garantuje opstanak Srba zapadno od rijeke Drine.

Mastilović je dodao da su česti udari na Republiku Srpsku i njen institucionalni okvir, koji štiti "ostatke ostataka srpskog naroda".

Ovim predavanjem večeras je završena manifestacija "Majske duhovne svečanosti" koju je organizovala Srpska pravoslavna crkva opštine Pale-Hram Sabora Svetoga arhangela Gavrila u saradnji sa Kulturno-sportskim centrom i Humanitarnom organizacijom "Srbi za Srbe".