Srpske pravoslavne crkvene opštine Uloške iz Uloga (SPCO Uloška) i Inicijativnog odbora za izgradnju spomenika svim poginulim Srbima sa prostora SPCO Uloške u oslobodilačkim ratovima od 1875. godine do 1995. godine dobili su blagoslov mitropolita zahumsko-hercegovačkog i stonsko-primorskog g. Dimitrija za izgradnju spomenika.

Po dobijanju blagoslova, vjerni srpski narod porijeklom sa prostora nekadašnje Opštine Ulog, koji je razasut po cijelom svijetu, prikupio je imena svih stradalih sa područja SPCO Uloške u oslobodilačkim ratovima počev od Nevesinjske puške (1875), preko Uloškog ustanka (1882), Velikog rata (1914-1918), Drugog svjetskog rata (1941-1945), pa do Odbrambeno-otadžbinskog rata (1992-1995).

- U prikupljanju podataka korišćeni su arhivski dokumenti i pisana građa o svim ovim ratovima, a posebno arhiva FNR Jugoslavije o popisu žrtava u Drugom svjetskom ratu, arhiva Kalinovačke vojnočetničke brigade JVuO te podaci dobijeni od porodica. Konačni spiskovi slati su na provjere kod porodica – naveli su iz Crkvenog odbora SPCO Uloške iz Uloga.

Ukupno su popisane 472 žrtve koje su postradale u ovim ratovima i njihova imena sa godinom rođenja i smrti uklesana su na spomenik. Od ovih 472 poginulih, 313 stradalo je u Drugom svjetskom ratu.

- Pritom, iako su pripadali Uloškoj parohiji, među žrtve iz Drugog svjetskog rata nisu ubrojani mučenički stradali žitelji sela Pridvorica, njih oko 180, koji su na Božić 1942. godine pobijeni, a čije stradanje je opisano u romanu "Nož" Vuka Draškovića i potonjem filmu. Imena ovih mučenika na vječnost su popisana kod Crkve Svetog kneza Lazara u Manastiru Pridvorica  - dodali su u saopštenju.

Nakon što su sabrane srpske žrtve iz Drugog svjetskog rata sa područja Uloške parohije, utvrđeno je da je stradalo oko 500 Srba. Prema procjenama, to znači da je gotovo svaki peti Srbin sa uloškog područja izgubio život u tom ratu.

- Iako 1941. godine nije izvršen popis stanovništva, na osnovu podataka iz ranijih popisa procjenjuje se da je na području Uloške parohije tada živjelo oko 2.800 Srba – naveli su iz Crkvenog odbora SPCO Uloške iz Uloga.

Između ostalog, i zbog toga odlučeno je da bude podignut spomenik sa imenima svih uloških parohijana koji su položili svoje živote u oslobodilačkim ratovima od 1875. do 1995. godine.

- Za prve među njima pomen činimo sa zakašnjenjem od 150 godina, za potonje sa kašnjenjem od 30 i nešto godina. Nije nam opravdanje ni to što smo se raselili sa uloškog kraja jer - Ima seoba, smrti nema – saopšteno je iz ovog odbora.

Osim spiska poginulih, sačinjen je i spisak 42 dobrovoljca u oslobodilačkim ratovima koje su vodile Srbija i Crna Gora od 1912. do 1918. godine, a čija imena su, takođe, upisana na spomenik.

Foto: Ustupljena fotografija

Tim povodom će na Oblju, na području nekadašnje opštine Ulog, a danas opštine Kalinovik, u nedjelju, 27. septembra, biće osveštan Spomenik svim poginulim Srbima sa prostora Srpske pravoslavne crkvene opštine Uloške u oslobodilačkim ratovima od 1875. do 1995. godine.

Osveštavanje spomenika biće upriličeno na praznik Vozdviženja Časnog krsta, a program će početi u 9.00 časova Svetom arhijerejskom liturgijom u Crkvi Vaznesenja Hristovog na Oblju, koju će služiti Njegovo visokopreosveštenstvo mitropolit zahumsko-hercegovački i stonsko-primorski Dimitrije.

Parastos i osveštanje spomenika planirani su u 10.30 časova.

U programu će učestvovati Etno grupa „Sveti Dimitrije“ iz Nevesinja i narodni guslar Aleksandar Taušan. Nakon završetka programa osveštavanja spomenika za sve prisutne biće priređen ručak.

- Hvala vjerujućem narodu tih lokalnih zajednica koji uplaćuju poreze i druge dažbine u budžete, i hvala onima koji su procijenili da je dostojno obilježiti pomen stradalima za slobodu – zahvalili su se iz Crkvenog odbora SPCO Uloške iz Uloga.

Prilog za izgradnju spomenika može se uplatiti na žiro račun SPCO Uloške:

Primalac: Srpska pravoslavna crkvena opština Uloška, Ulog bb

Žiro račun kod NLB banke br. 562 1508202185 105 

Svrha uplate: Izgradnja spomenika zahvalnosti, pokajanja, oproštaja i pomirenja.