Porodice žrtava nezadovoljne su spomenikom podignutim na lokaciji Kazani i od gradskih vlasti u Sarajevu traže izgradnju novog na području opštine Centar.

Iz jame na Kazanima nakon rata su, u više ekshumacija, izvađeni posmrtni ostaci 23 žrtve, od kojih je 15 identifikovano, a prema podacima Instituta za nestale osobe Bosne i Hercegovine (INO BiH), riječ je o pet žrtava ženskog i deset muškog pola, starosti od 27 do 66 godina. Dvije žrtve su ukrajinske nacionalnosti, dvije hrvatske, jedna žrtva bošnjačke nacionalnosti i deset srpske nacionalnosti. Postoje sumnje da ih je više ubijeno i bačeno u nju jer su ubijeni civili bacani u jame, posipani krečom i postoji nekoliko slojeva koji nikada nisu iskopani.

Za ovaj zločin osuđeno je 14 pripadnika Desete brdske brigade tzv. Armije BiH, čiji je komandant Mušan Topalović Caco ubijen u Sarajevu 26. oktobra 1993. godine tokom akcije hapšenja.

Slobodanka Komljenac Macanović, čiji su roditelji ubijeni u Sarajevu, i za čijim tijelima se i danas traga, kaže, da se nada izgradnji novog spomen obiljeležja u centru grada.

Komljenac Macanović kaže da je zahvalna na postojećoj spomen-ploči na Kazanima, ali otkrivanju nije prisustvovala jer nije saglasna s tekstom na spomeniku, koji, smatra, posjetiocima koji nisu upoznati sa zločinom ne pojašnjava šta se tu tačno dogodilo.

Dodala je i da su Kazani prilično nedostupni i da bi vojlela da ploča bude postavljena na Groblju Svetog Josipa.

Macanović za Balkansku istraživačku mrežu BiH (BIRN BiH), kaže da je gradonačelnica Sarajeva Benjamina Karić nikada nije pozvala na bilo kakve konsultacije iako je jedna od rijetkih eksponiranih članova porodica žrtava.

Zločin porodice žrtava i dalje smatraju neriješenim pitanjem i izuzetno važnim za istinsko suočavanje s prošlošću,a u Udruženju za društvena istraživanja i komunikacije (UDIK) smatraju da trenutni spomenik žrtvama na Kazanima nije dobro rješenje.

- Takvo zdanje ne donosi kontekst događaja na Kazanima niti navodi počinitelje ovih nedjela. Nedostaje i važna informacija da broj ubijenih nije konačan. Isto tako, Grad se nije udostojio da o ovom pitanju konsultuje porodice žrtava nego je nastojao da traži istomišljenike u provođenju prividne memorijalizacije i sećanja na ubijene -  poručili su iz UDIK-a povodom 29. godišnjice zločina.

Napominju i da su još 2017. godine pokrenuli inicijativu za izgradnju spomenika žrtvama u centru Sarajeva, na mjestu reekshumacije žrtava, jer su, tvrde, reakcije javnosti nakon postavljanja ploče na Kazanima “pokazale da će ovo obilježje slabo služiti u svrhu edukativne memorijalizacije”.

Najbolja lokacija za memorijalizaciju bila bi na Groblju Sveti Josip u sarajevskom naselju Ciglane, odakle su žrtve reekshumirane 1998. godine i gdje bi, kažu, trebalo da bude obilježena masovna grobnica.

Zbog toga su se samo ove godine dva puta obraćali Kantonalnom javnom komunalnom preduzeću (KJKP) Pokop kao nadležnoj instituciji za ovo groblje.

BIRN BiH nije dobio komentar od “Pokopa”, čiji zaposlenici su zatražili da im se dostavi zahtjev za slobodni pristup informacijama, navodeći da imaju rok od 15 dana za odgovor.

Benjamina Karić, gradonačelnica Sarajeva, u čijem mandatu je postavljena spomen-ploča na Kazanima, kaže da je ponosna na proces izgradnje spomenika i da će vrijeme najbolje prosuditi, ali i da nije upoznata s novom inicijativom porodica.