U Sokocu je danas služen parastos i položeni vijenci na Centralni spomenik na kome je upisano 1.250 imena poginulih boraca, povodom obilježavanja 28 godina od osnivanja Prve romanijske pješadijske i Druge romanijske motorizovane brigade.

Predsjednik Odbora porodica poginulih boraca Sarajevsko-romanijske regije Željko Lalić rekao je novinarima da je kroz ove dvije jedinice Vojske Republike Srpske u ratnim godinama prošlo oko 17.000 boraca.

On je naveo da se 21. maj - Dan romanijskih brigada obilježava u skladu sa preporukama štabova u situaciji epidemije virusa korona.

Lalić je istakao da su pripadnici obje brigade i ranije učestovali u borbenim dejstvima u očuvanju srpskog naroda, a njihovo zvanično formiranje je nastalo nešto kasnije, nakon formiranja Vojske Republike Srpske.

- Borci ove dvije brigade su prošli sva ratišta od bihaćkog, zapadnokrajiškog, majevičkog, hercegovačkog i starohercegovačkog, te najtežeg sarajevsko-romanijskog i nikada se nisu vratili pognute glave i nigdje nijedan borac nije obrukao ni sebe, ni svoj narod ni Romaniju - naveo je Lalić.

On je rekao da je Sokolac dao 422 žrtve za stvaranje Republike Srpske među kojima su pripadnici ove dvije brigade kao i pripadnici MUP-a.

Lalić je poručio predstavnicima Republike Srpske da se slože oko minimuma nacionanih interesa, jer je Srpska u velikoj opasnosti i naglasio da se Srpska mora čuvati i da niko ne smije zaboraviti 24.000 boraca koji su dali svoje živote za nju.

Zamjenik gradonačelnika Istočnog Sarajeva Danko Vučetić rekao je da se danas svi prisutni klanjaju sjenima poginulih boraca romanijskih brigada.

Prema njegovim riječima, neophodno je obilježavati sve bitne datume iz minulog obrambeno-otadžinskog rata na dostojan način, da bi buduće generacije znale kako se treba organizovati i dostojno ponašati u teškim vremenima.

Načelnik opštine Sokolac Milovan Bjelica izjavio je da je Prva romanijska pješadijska brigada proistekla iz 216. Brdske brigade sa komandom u Han Pijesku i da je bila na ratištima širom bivše Jugoslavije do izbijanja rata 1992. godine u BiH, dok je Druga romanijska motorizovana brigada osnovana je 21. maja 1992. godine u Sokocu i taj dan se obilježava kao Dan romanijskih brigada.

On je naglasio da je opština Sokolac pomogla u skladu sa mogućnostima u rješaavanju stambenih pitanja i zapošljavanja, dodjelom značajnih budžetskih sredstava za dodatna prava boraca.

Jedan od starješina Druge romanijske motorizovane brigade Marko Jovanović rekao je novinarima da je četiri godine rata proveo u toj jedinici braneći i stvarajući Republiku Srpsku.

On je izrazio zadovoljstvo što borci sa kojima je bio nemaju nijedne mrlje na svom putu odbrane šireg romanijskog platoa, ali da ima dosta porodica koje su u ratu ostale bez najbližih, među kojima je i njegova porodica, kada je u ratu 22. juna 1995. poginuo njegov sin Predrag.

Jovanović je naglasio da je veliki dio porodica poginulih zbrinut, ali i danas ima djece iz ove kategorije koja su nazaposlena, te dodao da zajednica treba da poboljša materijalni položaj, stambeno i zdravstveno zbrinjavanje porodica svih boračkih kategorija.

Mlađen Milinković, demobilisani borac koji je prošao Ilijašku, a zatim obje Romanijske brigade i sada živi u sokolačkom selu Bare, gdje se vratio početkom rata iz Sarajeva, kaže da mu je najteže bilo na ilijaškom ratištu gdje je trebalo odbiti brojne velike ofanzive takozvane Armije BiH, pri čemu je poginulo i ranjeno mnogo njegovih saboraca.

On se nerado prisjeća vremena kada 32 dana nije dolazio kući i kada se teško orijentisao na pravac odakle dolaze glasovi.

Milinković, koji je ranjen 1994. godine na Treskavici, ističe da srpski borci ne mogu biti zadovoljni statusom koji imaju u zajednici posebno oni koji su ostali bez posla i redovnih primanja.

Prva Romanijska pješadijska brigada odlikovana je Medaljom Petra Mrkonjića, a Druga romanijska motorizovana brigada Odrednom Nemanjića.