Srpski kralj Stefan Uroš Drugi Milutin Nemanjić /1253-1321/, koji je Srbiju učinio najmoćnijom državom na Balkanu, što je njegovom unuku Dušanu omogućilo da stvori carstvo, umro je na današnji dan 1321. godine.
Milutinu je, na Saboru u Deževu 1282. godine, na osnovu sporazuma, prijesto ustupio stariji brat Dragutin, koji je zadržao samo sjeverne krajeve Srbije.
Koristeći borbu dinastija Anžujaca i Paleologa, kralj Milutin je osvojio znatan dio Makedonije, prenio prijestonicu u Skoplje i namjeravao da srpsku državu širi prema Egejskom moru.
Bio je u neprijateljstvu sa Romejskim carstvom /Vizantijom/ do 1299. godine, kada se oženio romejskom princezom Simonidom.
Bogati rudnici srebra, kralju Milutinu su donosili velika sredstva za naoružanje i održavanje jake najamne vojske i omogućili da pomaže razvoj umjetnosti i književnosti, te zida crkve i manastire širom Srbije.
Stefan Uroš Drugi Milutin Nemanjić je, preuzevši kraljevsku krunu, postao i glavna linija nasljeđivanja u vladarskoj porodici.
Tako je kralj Milutin otac kralja Stefana Uroša Trećeg Dečanskog, djeda kralja, a kasnije cara, Stefana Uroša Četvrtog Dušana Silnog i pradjeda cara Stefana Uroša Petog /Nejakog/.
Tokom skoro četrdesetogodišnje vladavine kralja Milutina, Srbija je počela da se značajno širi ka jugu na račun Vizantije, sa kojom je 1299. godine uspostavljena nova granica na liniji Ohrid-Prilep-Štip, čime je srpskoj državi priključen sjeverni dio današnje Albanije i veći dio današnje Sjeverne Makedonije.
Na unutrašnjem planu, kralj Milutin je zamijenio raški skromni dvor, ceremonije i titule raskošnim dvorom sa vizantijskim uređenjem.
Podigao je i obnovio veći broj manastira i crkava, među kojima se izdvajaju Bogorodica Ljeviška, manastir Banjska, Gračanica, Kraljeva crkva u Studenici, Bogorodica Trojeručica u Skoplju, Manastir Svetog Đorđa u Starom Nagoričanu i manastirska crkva u Hilandaru na Svetoj gori.
Paralelno sa razvojem sakralne arhitekture, koja je u njegovo doba dobila novi oblik poznat kao vardarski stil, razvijala se i fortifikaciona arhitektura, u kojoj su najznačajniji dometi manastirsko utvrđenje u Hilandaru /Milutinov pirg/ i proširenje Beogradske tvrđave gradnjom Zapadnog Podgrađa sa pristaništem.
Kralj Milutin se ženio pet puta, a posljednji put Simonidom 1299. godine. Imao je dva sina Stefana i Konstantina i dvije kćerke Anu /Nedu/ i Caricu /Zoricu/.
