Autokefalnost Srpske pravoslavne crkve, koju je kod vizantijski cara Teodora I Laskarisa i nikejskog patrijarha Manojla I Haritopula izdejstvovao Sava Nemanjić, dogodila se na današnji dan, 14. septembra, 1219. godine.

Nakon što mu je brat Stefan Nemanjić 1217. od pape dobio kraljevsku krunu, Sava odlazi u Nikeju, gd‌je se nalazila prestonica vizantijskog cara i carigradskog patrijarha u egzilu, od kad su Latini osvojili Carigrad u krstaškom ratu.

Sava je postao prvi srpski arhiepiskop sa sjedištem u manastiru Žiča, a od tada se srpski arhiepiskop birao i posvećivao u srpskoj zemlji.

Srpska arhiepiskopija postojala je sve do 1346. godine, kada ju je car Dušan uzdigao u rang patrijaršije.

Kada je riječ o pravnom položaju srpske crkve i njenom odnosu sa državom u srednjem vijeku, ona je bila država u državi, tj. imala je sopstveno zakonodavstvo, upravu i sudstvo.

Srpska pravoslavna crkva je pomjesna i autokefalna crkva, sa dostojanstvom patrijaršije. Nalazi se na šestom mjestu u diptihu Pravoslavne crkve, poslije Ruske, a prije Rumunske crkve.

Na čelu Srpske pravoslavne crkve stoji patrijarh srpski, kao njen vrhovni poglavar.