Udruženje građana „Novi pristup“, u saradnji sa upravom Opštine Pale, organizovalo je javnu tribinu na temu upravljanja otpadom na teritoriji ove opštine, s ciljem unapređenja ekološke svijesti i odgovornijeg odnosa prema životnoj sredini.

Javna tribina bila je prilika da se građani detaljnije informišu o savremenim praksama upravljanja otpadom, ali i da kroz diskusiju iznesu prijedloge i rješenja koja mogu doprinijeti unapređenju stanja u lokalnoj zajednici.

Vedran Jovančić, komercijalista nabavke u firmi „KappaStar Recycling BH d.o.o“ iz Istočnog Sarajeva, naveo je da ova firma posluje od 2012. godine, te da ima dva sakupljačka centra ambalažnog otpada, koji se nalaze u Istočnom Sarajevu i u Banjaluci.

Prema njegovim riječima, vlasnik ove firme je „KappaStar Recycling Beograd“, koja ujedno predstavlja sestrinsku firmu fabrike kartona „Umka“ kod Beograda.

- Ta fabrika mjesečno prerađuje oko 18.000 tona otpadnog papira. Za poređenje, fabrika „Natron“ u Maglaju, jedina domaća fabrika, prerađuje oko 5.000 tona godišnje, što znači da „Umka“ ima više nego trostruko veći kapacitet – pojasnio je Jovančić.

Prema njegovim riječima, firma „KappaStar Recycling BH d.o.o“ na mjesečnom nivou izveze između 1.000 i 1.200 tona ambalažnog otpada, a od toga, oko 500 tona predstavlja otpad koji sami prikupe, dok ostatak dolazi od drugih dobavljača, s obzirom na to da su nedovoljni kapaciteti prerade ambalažnog otpada u zemlji i zato višak završi u izvozu.

- Naš primarni cilj, kao privatne firme, jeste da zadovoljimo interese kapitala, odnosno da obezbijedimo što kvalitetniju i konkurentniju sirovinu, kako bi se od nje dobili finalni proizvod, tj. novi karton. Takođe, naša misija je da kroz rad na stvaranju nove vrijednosti sistematski edukujemo ljude oko sebe. Tokom godina, svi oni koji su nam donosili, prodavali ili poklanjali ambalažni otpad, imali su priliku da nauče na koji način se pravilno postupa sa otpadom – rekao je on.

Kako je naveo, u ovoj firmi se trude da u svakom kontaktu ostave profesionalan utisak, da ih ljudi preporučuju drugima i da kroz njihov primjer budu ohrabreni da i sami recikliraju.

Na pitanje koliko je razvijena svijest građana o ovoj temi, Jovančić je naveo da je opšta svijest o ekologiji i dalje nedovoljno razvijena.

- Ne postoje značajna istraživanja za Banjaluku, ali ako posmatramo Istočno Sarajevo, koje je u mnogo čemu „naslonjeno“ na Sarajevo, možemozaključiti da ljudi koji su visoko obrazovani ili žive u urbanijim dijelovima pokazuju veću svijest, posebno oni koji su poslovno povezani sa zapadnoevropskim zemljama, gdje je ekologija na znatno višem nivou – rekao je on.

Foto: katera.news

Jovančić je dodao da veliki broj građana ostaje nezainteresovan za ovu temu, osim u situacijama kada su na neki način primorani da učestvuju ili sarađuju.

On je istakao da posebno zabrinjava činjenica da ni obrazovni sistem ne daje dovoljan značaj ovoj temi, iako je ekologija jedna od ključnih životnih vrijednosti.

Ranko Baričanin, direktor JP „Komunalno“ Pale, rekao je da se ovo preduzeće suočava sa zastarjelom mehanizacijom, nedovoljnim brojem kontejnera i starim kontejnerima.

Kada je riječ o svijesti građana, Baričanin je naveo da i dalje postoje izazovi, iako je vidljiv napredak, te da je najčešći problem odlaganje komunalnog otpada kao i ostavljanje kabastog otpada pored kontejnera.

- U posljednje vrijeme možemo primjetiti poboljšanja, prije svega zahvaljujući pojačanom radu komunalne policije i postavljanju nadzornih kamera na mjestima gdje je problem bio najizraženiji. Najveći problem je što ne postoji transfer deponija unutar samog centra Pala za kabasti otpad, a ne postiji ni lokacija gdje bi se ona mogla napraviti. Mi smo preko Fonda za zaštitu životne sredine i energetsku efikasnost republike Srpske već nabavili određenu količinu kontejnere od pet kubika, ali zbog nedostatka finansijskih sredstava još uvijek nismo nabavili vozilo podizač za njih– rekao je on.

Prema njegovim riječima, potojanje divljih deponija je značajno smanjeno, iako u ruralnim i seoskim područjima još uvijek postoje pojedine lokacije.

Foto: katera.news

Predsjednik Udruženja „Novi pristup“ Aleksandar Cincar izjavio je da je upravljanje otpadom jedno od ključnih pitanja za kvalitet života građana, naglašavajući da ova tema direktno utiče i na izgled lokalne zajednice i na zdravlje stanovništva.

Navodi, Pale su turističko mjesto i važno je kakvu sliku kao zajednica šalju sve brojnijim turistima, ne samo kroz vizuelni utisak koji turisti stiču, već i kroz kulturu odnosa građana prema životnoj sredini.

Cincar je istakao da je posebnu vrijednost tribini dalo prisustvo većeg broja srednjoškolaca koji su, na inicijativu profesorice Božane Savić, prisustvovali prezentaciji i javnoj diskusiji.

- Drago mi je što je riječ o mladima koji su već kroz projekat prikupljanja više od 20 tona plastičnog ambalažnog otpada pokazali da ova generacija postaje odgovornija prema životnoj sredini nego što smo mi danas - rekao je on.

On je dodao da je ohrabrujuće što je Opština Pale usvojila lokalni plan upravljanja otpadom, kao jedina u sastavu Grada Istočno Sarajevo, kao i da je uveden sistem video-nadzora na više lokacija na kojima se formiraju divlje deponije.

Cincar je poručio da unapređenje sistema upravljanja otpadom zahtijeva zajedničko djelovanje institucija, privrede i građana.

Nakon veoma konstruktivne diskusije prisutnih, usvojeni su sljedeći zaključci:

1. Pokrenuti inicijativu za stručnu analizu opravdanosti Republičkim planom predviđene Regionalne deponije Rogatica, imajući u vidu nedovoljan broj stanovnika u regiji Foča, razuđenost područja, kao i ekonomsku opravdanost postojanja takve deponije.
2. U cilju donošenja prihvatljive i transparentne odluke o tome da li je ekonomski isplativije odlaganje otpada vršiti na Regionalnoj deponiji u Rogatici ili učiniti ekološki prihvatljivim i usklađenim sa propisima dvije postojeće deponije u Istočnom Sarajevu, potrebno je izraditi stručni dokument sa jasnim ekonomskim pokazateljima za obje opcije.
3. Potrebno je inicirati sastanak predstavnika opština koje čine Grad Istočno Sarajevo, s ciljem sinhronizovanog nastupa prema fondovima Evropske unije radi finansiranja uređenja deponije Stanišića dolovi.
4. Formirati reciklažno dvorište na teritoriji opštine za odlaganje korišćenih automobilskih i kamionskih guma.
5. Povećati broj komunalnih policajaca, uz obavezno prisustvo na Jahorini tokom turističke sezone kada tamo boravi veliki broj gostiju.
6. Obnoviti komunalnu infrastrukturu za prikupljanje otpada na Jahorini i razmotriti postavljanje polupodzemnih kontejnera.
7. U dvorištima osnovnih i srednjih škola formirati zelena ostrva za selektivno prikupljanje ambalažnog otpada.
8. Odjeljenje za urbanizam da razmotri izmještanje lokacija kontejnera na obali Miljacke, na dva mosta, jer se usljed neredovnog odvoza otpada ili njegovog brzog nagomilavanja, otpad često završava u rijeci.
9. Organizovati kontinuirane i intenzivne edukativne i informativne kampanje usmjerene ka građanima, sa posebnim akcentom na djecu, mlade i njihove roditelje.
10. Pokrenuti inicijativu za donošenje zakonske regulative koja bi omogućila uvođenje novčane naknade u okviru depozitnog sistema sakupljanja ambalažnog otpada putem reciklomata.
11. Pokrenuti proljećnu akciju čišćenja javnih površina, riječnih tokova i potoka, kao i zelenog pojasa uz magistralne puteve na teritoriji opštine.

Predsjednik Udruženja Aleksandar Cincar uputiće ove zaključke Opštini Pale u formi inicijative.

Udruženje građana „Novi Pristup“ već je organizovalo niz javnih tribina na teme kao što su upravljanje otpadom i izgradnja silarnih elektrana za vlastitu potrošnju. Nakon tih tribina, ovo udruženje je pokrenulo inicijative i uputilo prijedloge ka donosiocima odluka.