Na Filozofskom fakultetu na Palama počele su sesije u okviru naučnog skupa "Mitropolit dabrobosanski Georgije Nikolajević /1807-1896/ i njegovo doba" na kome će 15 učesnika iz Republike Srpske, Srbije i Hrvatske govoriti i ukazati na njegov nemjerljiv doprinos književnosti, prosvjeti i vjeri.

Direktor Arhiva BiH Danijela Mrda na sesiji je govorila o ličnosti Georgija Nikolajevića, te crkvenim i političkim prilikama u Austro-Ugarskoj.

Mrda je navela da Arhiv ima bogatu zbirku iz austrougarskog perioda i fondova koji su izvanredno sačuvani, a datiraju od 1878. do 1918. godine, te da je to širok spektar arhivske građe koju je bilo teško izdojiti za današnje prezentacije.

- Prezentacija dokumenata o životu i radu mitropolita Georgija Nikolajevića zasnovana je na raznovrsnoj bogatoj arhivskoj dokumentaciji do koje može doći samo istraživač koji se dobro snalazi u ovoj vrsti posla jer obraditi ih, pripremiti takvu vrstu dokumenta, najteže je za jednog istraživača, jer su tekstovi pisani gotskim pismom - rekla je Mrda tokom sesije.

Ona je dodala da je sreća Arhiva BiH što ima dva arhivara koji poznaju ovo pismo i dragocjeni su u prevođenju tih dokumenata i istraživačima u radu.

Mrda je navela da su mjesecima istraživali arhivsku građu u vezi sa životom i radom mitropolita Nikolajevića i da je bio izazov izabrati dokumenta, ali se ipak odlučila da krene od perioda 1878. i okupacije i uspostavljanje Zemaljske vlade, jer je bila jasna namjera Austro-Ugarske da u potpunosti preuzme kontrolu nad svim institucijama koje su imale uticaj na svijest stanovništa u BiH.

Ona je napomenula da je prvi popis stanovništva urađen 1879. i iz relaventnih podataka koje imaju u Arhivu BiH jasno se vidi da je Srba bilo 42,88 odsto i bili su najbrojniji u BiH.

Mrda je objasnila da u arhivskoj građi ima značajnih dokumenata važnih za život Mitropolije dabrobosanske, kao i dokumenata o istoriji Srba na ovim prostorima, poput zbirke periodike, časopisa iz tog perioda.

Prema njenim riječima, mitropolit Georgije Nikolajević bio je vrijedan, skroman čovjek, dobročinitelj koji je osnovao fondove u dobrovoljne svhe, a njegova posebna pastirska uloga ogleda se u očuvanju nacionalnog i vjerskog identiteta kod Srba, koji su ostali i iz sve poteškoće opstali na ovim prostorima.

Mrda je navela da za arhive gdje se čuva arhivska građa može reći da su stari koliko i čovječanstvo, jer nastajanje i čuvanje pisanih dokumenata seže u daleku prošlost od kada postoji i pismenost.

Docent na Filozofskom fakultetu na Palama Vladan Bartula govorio je o radu Georgija Nikolajevića i dubrovačka književnosti, ističući da je on bio učitelj u srpskoj školi u Dubrovniku, a poslije toga dubrovački paroh.

Bartula ističe da je Nikolajević radio značajne poslove u dubrovačkom arhivu, dosta dokumenata odatle prepisao i objavio u kasnijim zbornicima.

- Kao jedan od naših značajnih istoričara književnosti, bavio se dubrovačkim piscima. Skupljao je, razmatrao i tumačio građu koja je vezana za dubrovačke pjesnike i dubrovačke književnike od 15. do 19. vijeka - istakao je Bartula.

Naučni skup koji je otvoren sinoć, organizuju Mitropolija dabrobosanska, Pravoslavni bogoslovski fakultet "Sveti Vasilije Ostroški" Univerziteta u Istočnom Sarajevu i Filozofski fakultet Pale.