Republika Srpska već dvije decenije ima negativan prirodni priraštaj. Demografski gubici još su veći zbog emigracije stanovništva, o kojima nema preciznih statističkih podataka. Stručnjaci savjetuju da se postojećim mjerama populacione politike dodaju i kratkoročne mjere usmjerene na dijasporu, koje bi mogle dati najbrže efekte.

Prošle godine rođeno je 8.634 djece, dok su preminule 18.732 osobe, podaci su Zavoda za statistiku Republike Srpske. Negativnom prirodnom priraštaju, zbog koga smo izgubili više od 10.000 stanovnika, treba dodati i demografske gubitke koji se odnose na emigraciju .

Prema podacima Eurostata, od posljednjeg popisa samo iz Bijeljine iselilo se više od 5.000 ljudi. Grad koji ima preko 100.000 stanovnika nikako da dostigne željenu brojku od 1.000 novorođenih godišnje. U matične knjige prošle godine je prepisano čak 267 beba koje su rođene u inostranstvu.

- U odnosu na prije nekoliko godina, u 2021. se vidi da je broj prepisa povećan. Samim tim, kada dajemo podatak za upise u školu, jer sve kreće iz matične službe, vidimo da mi na spisku rođenih imamo mnogo više djece nego što se upiše u prve razrede osnovnih škola - ističe Dragana Ljubijević iz Gradske uprave Bijeljina.

U ovom gradu, gdje pokušavaju da usaglase politiku sa republičkim podsticajima natalitetu, formiran je i Tim za izradu dokumenta sa mjerama pronatalitetne politike.

- Stopa nataliteta u Bijeljini je 1,44, a da bi došlo do prirodne revitalizacije i da bi grad napredovao u svakom pogledu, neophodno je da žena u toku svog života rodi 2,1 dijete - naglasila je viši asistent na Pedagoškom fakultetu u Bijeljini Rada Golub.

Mjere koje se već sprovode, među kojima su jednokratna novčana pomoć, mjesečna pomoć nezaposlenim porodiljama u trajanju od jedne godine, subvencije za predškolske ustanove, jesu dobrodošle, ali nisu dovoljno efikasne, smatraju demografi. Potreban je bolji privredni ambijent sa posebnim olakšicama za dijasporu.

- Moraju se stvoriti uslovi i modeli za investiranje na ovim prostorima od strane ljudi u dijaspori koji, kroz doznake samo u BiH, stiže godišnje tri do četiri milijarde maraka. Dakle, trebamo omogućiti da onaj ko u narednih desetak godina investira nešto na ovom prostoru, bude oslobođen poreza na dobit - ističe demograf Stevo Pašalić.

Važno je da sve mjere budu mjerljive kako bi se mogle unapređivati. Pašalić, kao primjer efikasne populacione politike, navodi Irsku gdje je značajno popravljena demografska slika, iako se radi o izrazito migracionoj državi kakve su i zemlje Balkana.