Stručnjaci su prvi put u svijetu primijenili takozvanu „injekciju mladosti“ kako bi čovjeku vratili vid. Očekuje se da bi ovaj eksperimentalni preparat mogao da uspori, pa čak i djelimično preokrene procese starenja.

- U junu 2026. godine po prvi put u istoriji jednom živom čovjeku u Bostonu je primijenjena zvanično odobrena terapija - saopštila je endokrinolog i doktor medicinskih nauka Zuhra Pavlova.

Injekciju je razvila bostonska biotehnološka laboratorija "Lajf Biosajens" koja je objavila da je njihov prvi pacijent primio injekciju za ćelijsko reprogramiranje, dizajniranu da preokrene i izliječi bolesti povezane sa starenjem.

O početku ispitivanja javnost je obaviještena još u martu, a prvi dobrovoljac je stariji muškarac sa nepovratnim starosnim oštećenjem očnog nerva (NAION). Praktično je gotovo potpuno izgubio vid na jednom oku usljed starenja, a savremena medicina trenutno nema način da mu ga vrati. Jedina nada da ponovo progleda jeste upravo ovaj eksperimentalni genski lijek koji je razvio biotehnološki startap, prenosi RT Balkan.

Direktna primjena u oko

Lijek nije ubrizgan u venu ili mišić, već direktno u oko, odnosno u staklasto tijelo. Naučnici su se odlučili da terapiju najprije isprobaju na očnim oboljenjima, jer su mnoge bolesti mrežnjače neposredno povezane sa starenjem ćelija. Pored toga, oko predstavlja zatvoren sistem u kome lijek djeluje lokalno, a rezultati su lako mjerljivi — pacijent će ili početi bolje da vidi ili neće.

Ohrabruje i činjenica da je terapija već dala rezultate kod laboratorijskih miševa, kojima je nakon tretmana vraćen vid.

Terapija koristi virus kao nosač koji u ćelije mrežnjače unosi tri gena — OCT4, SOX2 i KLF4. Oni pripadaju grupi takozvanih Jamanaka faktora, koji mogu da „reprogramiraju“ odrasle ćelije i vrate ih u mlađe stanje. Za otkriće ovog mehanizma 2012. godine dodijeljena je Nobelova nagrada.

Očekuje se da ovi geni uklone dio epigenetskih promjena koje se nagomilavaju tokom starenja i na taj način djelimično podmlade ćelije. Naučnici su mogli da ih potpuno vrate u stanje matičnih ćelija, ali su od toga odustali zbog velikog rizika od nastanka tumora. U ranijim istraživanjima, u kojima su korišćena sva četiri Jamanakina faktora, kod 20 do 40 odsto eksperimentalnih životinja zabilježen je razvoj tumora. Zbog toga je četvrti faktor izostavljen jer se smatra jednim od najagresivnijih onkogena.

Prva faza kliničkih ispitivanja

Trenutno je u toku prva faza kliničkih ispitivanja, čiji je cilj prije svega provjera bezbjednosti terapije — kako je pacijenti podnose, kakav je imunološki odgovor organizma i da li postoje neželjeni efekti. Tek u narednim fazama procjenjivaće se njena efikasnost, dok bi do eventualne šire primjene mogle da prođu godine.

- Rezultate ovog eksperimenta ne treba očekivati prije narednog ljeta. Terapija može da uspije, ali može i da ne donese nikakve rezultate, kao i da izazove neželjene efekte koje još ne poznajemo - ističe doktorka Pavlova.

Ona dodaje da je ipak riječ o istorijskom trenutku za medicinu.

- Sam podatak da smo doživjeli vrijeme u kom su ‚injekcije ljepote‘ počele da ustupaju mjesto ‚injekcijama mladosti‘ zaista je fascinantan - zaključila je ona, a prenosi Komsomolska pravda.