Foča je osma lokalna zajednica u Republici Srpskoj u kojoj je Memorijalni centar Srpske formirao studio za prikupljanje video-svjedočenja članova porodica poginulih boraca i srpskih civila u proteklom ratu.

Studio je formiran uz podršku Radio Foče i Muzeja "Stara Hercegovina", a snimanja se obavljaju u Spomen-sobi poginulih boraca u Muzeju.

Milijana Drakul svjedočila je o pogibiji svog dvadesetsedmogodišnjeg brata Milana Mališa, kapetana protivvazdušne odbrane Jugoslovenske narodne armije i Vojske Republike Srpske.

Kao mladi oficir, borio se na ratištima u Hrvatskoj, a zatim u Republici Srpskoj - u Kalinoviku, Nevesinju, Grahovu, Treskavici.

- Poginuo je na Treskavici 4. oktobra 1995. godine pred samo potpisivanje Dejtonskog sporazuma, pred sami mir. Hvala svima koji su riješili da i nakon 30 godina ispričamo našu tužnu priču, naši najmiliji su nama uvijek najvažniji. Čuvajmo Republiku Srpsku - samo to mogu da poručim, ovo je naša najbolja i najljepša Republika, veliki uspjeh srpskog naroda u zadnjih 100 godina - rekla je Drakulova, koja je svjedočila zajedno sa majkom.

Sekretar fočanske Organizacije porodica poginulih Dušanka Lalović navela je da su svjedočenja veoma emotivna.

- Teško je slušati majke kad pričaju o svojoj djeci od rođenja, kako su ih ispraćale u rat, kako su preživjele njihove pogibije, djecu koja nisu zapamtila svoje očeve, ali nose ponosno njihove slike. Otvore svoju dušu, pa ispričaju, bude tu i suza, ali svaka priča se završi da su ponosni na svoju djecu, očeve, na svoju Republiku Srpsku i uvijek bude ona rečenica - čuvajmo Republiku Srpsku", navela je Lalovićeva.

Ljubomir Tešinić iz Memorijalnog centra Republike Srpske kaže da je cilj uspostavljanje multimedijalne baze u kojoj će biti objedinjeno stradanje Srba u ratovima devedesetih kroz emotivna sjećanja njihovih srodnika.

- Ovo je deveti studijski centar, osam ih je u Srpskoj, a jedan u Beogradu. Teško je procijeniti koliko može da traje čitav posao, jer Republika Srpska ima više od 23.000 porodica koje su izgubile nekog u ratu, a mi kao narod ne smijemo dozvoliti da bilo ko od njih bude zaboravljen - kaže Tešinić.

Prema monografiji poginulih boraca i civila Boračke organizacije Foča, u posljednjem ratu iz ove opštine je poginulo više od 400 boraca Vojske Republike Srpske i 148 srpskih civila.

Predsjednik opštinske Boračke organizacije Ljubomir Dostić ističe da je veoma važno da članovi porodica poginulih boraca i civila daju svoje viđenje rata.

- Da dođemo do konačne istine - da je ovo bio odbrambeni, otadžbinski rat i da su Srbi na ovim prostorima čuvali svoja ognjišta - poručuje Dostić.

Načelnik opštine Milan Vukadinović navodi da je Foča bila strateška tačka u odbrani Republike Srpske i da je potrebno uvijek iznova podsjećati na hrabre borce koji su položili svoje živote.

- Ovo je jedan mali doprinos da otrgnemo od zaborava ono što su ti ljudi radili i da budućim pokoljenjima ispričamo da borci Vojske Republike Srpske nisu bili agresori, već div junaci koji su branili naša ognjišta - naglasio je načelnik.

U prikupljanju svjedočanstava porodica poginulih učestvuje i Radio Foča, čiji glavni i odgovorni urednik Radmila Prvulović ističe da su se rado odazvali na inicijativu načelnika opštine.

- Naša je moralna obaveza i društvena dužnost, pa na neki način možda smo i mi jedva dočekali da možemo da učestvujemo u otkrivanju i razobličavanju svih nekih dugogodišnjih medijskih narativa i medijske propagande koja je vođena protiv Srba. I kada ste u manjini, istina je ipak istina - rekla je Prvulovićeva.

Muzej Stara Hercegovina, u kojem se nalazi spomen-soba poginulih srpskih boraca u kojoj se snimaju svjedočenja, jedini je muzej u Srpskoj koji stalnom postavkom čuva sjećanje na protekli rat, ističe direktor ove ustanove Danko Mihajlović.

- Materijal koji će prikupiti Centar nama će biti značajan jer ćemo ga koristiti prilikom osavremenjivanja izložbe za audio vizuelnu prezentaciju dešavanja iz proteklog rata, a sa ciljem suzbijanja negativne propagande protiv srpskog naroda - zaključio je Mihajlović.

Osim sa članovima porodica poginulih, svjedočenja se snimati i sa ratnim vojnim invalidima, logorašima, žrtvama ratne torture, ženama žrtvama rata.