Povodom Svjetskog dana borbe protiv karcinoma koji se obilježava svake godine 4. februara, iz Bolnice „Srbija“ ukazali su na to da su maligne bolesti vodeći javno-zdravstveni problem, odmah iza bolesti kardiovaskularnog sistema.

Kako ističu iz Bolnice, prema podacima GLOBOCAN -a među deset najučestalijih karcinoma u svijetu kod muškaraca su karcinom pluća na prvom mjestu, zatim karcinom prostate, pa kolorektalni karcinom. Kod žena karcinom dojke, zatim karcinom pluća, pa kolorektalni na trećem mjestu, potom karcinom grlića materice.

Dr Zdravka Golijanin, specijalista interne medicine/supspecijalista internističke onkologije Bolnice „Srbija“, ističe da su rani i preventivni pregledi  ključni za rano otkrivanje karcinoma, što povećava šanse za izlječenje i spašavanje života.

- Redovni ginekološki pregledi, PAPA test i testiranje na HPV od izuzetnog su značaja za rano otkrivanje prekanceroznih promjena i njihovim uklanjanjem se sprečava razvoj karcinoma grlića materice. Za rano otkrivanje raka debelog crijeva koristi se  test na skriveno  krvarenje. Skrining mamografijom moguće je otkriti „in situ“ karcinom i/ili rani karcinom dojke koji se adekvatnom terapijom mogu izliječiti - naglasila je dr Golijanin.

Prema njenim riječima stil života u značajnoj mjeri utiče na nastanak karcinoma. Eliminisanjem ili smanjivanjem stepena izloženosti faktorima rizika, kao što su ponašanje i ishrana.

- Preporučuje se izbjegavanje konzumacije alkohola i duvana, održavanje zdrave tjelesne težine, smanjen unos nezdravih masnoća i šećera u ishrani, kao i redovna fizička aktivnost. Važna je i adekvatna zaštita od sunca, posebno od UVA i UVB zračenja, te zaštita od jonizujućeg zračenja, naročito u mlađoj životnoj dobi - pojasnila je dr Golijanin, te dodala da je neophodno pažljivo procijeniti odnos koristi i rizika kod primjene hormonske nadomjesne terapije i kontraceptiva.

Takođe ističe da značajnu ulogu u prevenciji imaju zaštita od pojedinih virusnih i bakterijskih infekcija, što uključuje vakcinaciju mladih protiv HPV-a, vakcinaciju rizičnih grupa protiv virusa hepatitisa B, kao i pravovremeno liječenje infekcije izazvane bakterijom Helicobacter pylori.

Dr Golijanin je istakla da simptomi koje pacijenti ignorišu, a mogu biti znak da imaju karcinom su učestalo i noćno mokrenje i kod muškaraca starijih od 50 godina života može upućivati na karcinom prostate.

- Kod žena krvržice u dojkama, promjene na koži dojki i/ili bradavica, kao i pojava iscjetka iz bradavica mogu biti znak karcinoma dojke. Vaginalno krvarenje između menstrualnih ciklusa, krvarenja u menopauzi, krvarenja poslije intimnog odnosa, neuobičajeno oticanje i nadutost trbuha upućuju na ginekološke malignitete. Kod oba pola pojava krvi u urinu, dugotrajan kašalj i iskašljavanje sukrvičavog ispljuvka, gubitak apetita i iznenadan gubitak na kilaži, crna stolica ili pojava svježe krvi u stolici, promjene u veličini i obliku mladeža na koži su  simptomi koje ne treba ignorisati već potražiti pomoć i javiti se na pregled doktoru - dodaje dr Golijanin.

Kako naglašava da je psihološka podrška pacijentima u procesu adaptacije na malignu bolest veoma bitna i da su izvori podrške najčešće medicinsko osoblje, članovi porodice, prijatelji. Ako se procjeni da pored toga pacijent ima poteškoće u suočavanju sa stresnom situacijom potrebno je potražiti stručnu pomoć od strane psihologa i psihijatra.