Univerzitet u Istočnom Sarajevu je u partnerskom odnosu sa velikim brojem visokoškolskih ustanova iz zemlje, regiona i inostranstva. Ponosan sam na sve fakultete i akademije, ali potrebno je istaći da je studijski program Medicina na Medicinskom fakultetu u Foči prvi studijski program u regionu koji je prošao međunarodnu akreditaciju prema kriterijumima Svjetske federacije za medicinsko obrazovanje, a proces akreditacije sproveo je Mađarski akreditacioni komitet, rekao je, između ostalog, u intervjuu "Glasu Srpske" rektor Univerziteta u Istočnom Sarajevu Milan Kulić.

- Na Medicinskom fakultetu studira oko 600 studenata iz 39 zemalja Evrope  i svijeta koji slušaju nastavu na engleskom jeziku i po tome je Medicinski fakultet Univerziteta u Istočnom Sarajevu lider u regionu - naveo je Kulić.

GLAS: Univerzitet u Istočnom Sarajevu je zbog proteklih ratnih sukoba u mnogim stvarima morao da krene sa gole ledine. Tri decenije nakon rata šta se može reći za ovu visokoškolsku ustanovu?

KULIĆ: Odlukom Narodne skupštine Republike Srpske od 14. septembra 1992. godine Univerzitet u Istočnom Sarajevu započeo je svoj razvojni put pod nazivom Univerzitet u Sarajevu Republike Srpske. Opredijeljenost tadašnjeg rukovodstva Republike Srpske bila je da Univerzitet postane ključni kohezioni faktor koji će zaustaviti iseljavanje i odlazak mladih ljudi sa ovih prostora. Danas, tri decenije poslije, Univerzitet u Istočnom Sarajevu  čini 18 članica: 15 fakulteta,  dvije akademije i Institut istorijskih nauka koji su smješteni u devet univerzitetskih centara.  Univerzitet u Istočnom Sarajevu primjenjuje savremene nastavne i naučnoistraživačke i umjetničke koncepte visokog obrazovanja, angažujući se istovremeno na međunarodnim i nacionalnim projektima od velikog značaja. Permanentno usavršavanje nastavnih planova i programa, prilagođavanje savremenim konceptima evropskog obrazovanja, potrebama tržišta rada i povećanje zastupljenosti praktične nastave s ciljem povećavanja praktičnih vještina svršenih studenata, strateški je cilj Univerziteta. Nastavni proces na  Univerzitetu se realizuje na 126 studijskih programa, na tri ciklusa studija. Na prvom ciklusu studija nastava se organizuje na 56 studijskih programa, od toga 52 studijska programa koji se realizuju na srpskom jeziku, tri studijska programa Medicinskog fakulteta koji se realizuju na engleskom jeziku i jedan studijski program koji se realizuje na ruskom jeziku na Muzičkoj akademiji. Na drugom ciklusu studija nastava se realizuje na 57 studijskih programa, od toga na pet studijskih programa nastava se realizuje na engleskom jeziku. Na trećem ciklusu studija nastava se realizuje na 13 studijskih programa. Svoju međunarodnu reputaciju svih ovih godina Univerzitet je gradio u članstvu u međunarodnim univerzitetskim asocijacijama.

GLAS: U poređenju sa Univerzitetom u Banjaluci, u kakvom položaju je Univerzitet u Istočnom Sarajevu?

KULIĆ: Univerzitet u Istočnom Sarajevu i Univerzitet u Banjoj Luci su dva javna univerziteta u Republici Srpskoj sa istim ciljem kvalitetnog obrazovanja mladih ljudi. S obzirom na to da je Univerzitet u Istočnom Sarajevu nastajao zajedno sa Republikom Srpskom, on je dosta mlađi od bratskog Univerziteta u Banjoj Luci koji je, prirodno, vodeći po infrastrukturi. Zato je naš prioritet svih ovih godina, između ostalog, bio infrastrukturno jačanje Univerziteta. Prošle godine, nakon 32 godine postojanja i podstanarstva, Univerzitet u Istočnom Sarajevu je konačno dobio svoju kuću. Zahvaljujući izuzetnom zalaganju tadašnjeg ministra za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje Željka Budimira  uselili smo se u novu zgradu Rektorata i Muzičke akademije. Fakulteti i akademije u sastavu Univerziteta su opremljeni amfiteatrima, učionicama i laboratorijama u skladu sa najvišim akademskim standardima i omogućavaju najbolje uslove za obrazovanje, stručno usavršavanje i istraživanje studenata. 

GLAS: Na koje ste fakultete u sklopu Univerziteta naročito ponosni?

KULIĆ: Teško je izdvojiti bilo koji fakultet na koji sam posebno ponosan. To je kao da pitate roditelja koje mu je dijete najdraže. Ponosan sam na sve fakultete i akademije našeg univerziteta kao i na Institut istorijskih nauka. Univerzitet u Istočnom Sarajevu bez bilo koje članice Univerziteta ne bi bio to što jeste. Ipak, bilo bi korektno spomenuti Medicinski fakultet, zbog izvanrednih rezultata koje postiže. Treba istaći da je studijski program Medicina na Medicinskom fakultetu u Foči prvi studijski program u regionu koji je prošao međunarodnu akreditaciju prema kriterijumima Svjetske federacije za medicinsko obrazovanje. Proces akreditacije sproveo je Mađarski akreditacioni komitet.

GLAS: Kada je riječ o nastavnom kadru, da li na tom planu imate problema i odakle i na koje fakultete dolazi najviše gostujućih profesora?

KULIĆ: Uporedo sa infrastrukturnim razvojem Univerziteta, posebna pažnja je poklanjana razvoju sopstvenog nastavnog kadra. Dugo godina nakon formiranja nastavu na Univerzitetu u Istočnom Sarajevu izvodili su nastavnici prijeratnog Univerziteta u Sarajevu koji su izbjegli na teritoriju Republike Srpske kao i nastavnici bratskih univerziteta iz Srbije i Crne Gore. Ovo je prilika da im zahvalimo jer bez njih Univerzitet u Istočnom Sarajevu ne bi mogao opstati. Danas, nakon tri decenije, možemo da kažemo da Univerzitet u Istočnom Sarajevu ima svoj vlastiti kadar visokog kvaliteta. Određen broj nastavnika, istaknutih stručnjaka iz regiona, evropskih i svjetskih univerziteta i danas drži nastavu na Univerzitetu u Istočnom Sarajevu. Oni su jako važni za Univerzitet jer svojim znanjem i iskustvom daju dodatni kvalitet nastavi, naučnom i umjetničkom radu. Najbolji primjer je Medicinski fakultet u Foči koji ima najveći broj gostujućih nastavnika. Međutim, kvalitet nastavnog, naučnog i stručnog rada na ovom fakultetu odavno je prevazišao lokalne okvire. Ponavljam, znanje nema granice i sa gostujućim profesorima, a uz međunarodnu razmjenu nastavnika i studenata mi školujemo kadar koji je konkurentan na globalnom tržištu rada. Naši studenti imaju mogućnost da postanu akademski građani svijeta koji su svoje obrazovanje stekli na Univerzitetu u Istočnom Sarajevu. Na to smo posebno ponosni. Naravno, angažovanjem gostujućih profesora ne smijemo ugroziti napredovanje i rad naših profesora. To nam mora biti prioritet. Kombinacija, naš domaći kadar uz vrhunske gostujuće profesore, je garancija uspješnog rada Univerziteta u Istočnom Sarajevu.

GLAS: Da li se za studije na fakultetima u Istočnom Sarajevu prijavljuje dovoljan broj studenata, za koje fakultete postoji najviše interesovanja, a za koje interesovanje i nije baš pohvalno, te koliko su na interesovanje za studij na ovom univerzitetu uticala zbivanja u Srbiji?

KULIĆ: Imajući u vidu negativne demografske prilike kao i činjenicu da jedan broj učenika koji završavaju četvorogodišnje srednje škole u Republici Srpskoj odlazi na studije na univerzitete u okruženju kao i u Evropi, možemo da budemo zadovoljni brojem studenata koji se upisuju na Univerzitet u Istočnom Sarajevu. Najveće interesovanje je za upis na studijske programe na Medicinskom fakultetu, Elektrotehničkom fakultetu, Pravnom fakultetu, Ekonomskom fakultetu, Saobraćajnom fakultetu, na akademijama našeg univerziteta, studijskom programu Psihologija na Filozofskom fakultetu. Brine činjenica da je smanjeno interesovanje za identitetske i nacionalne studijske programe kao i studijske programe nastavničkog smjera. Dešavanja u Srbiji su neznatno uticala na povećanje broja upisanih studenata na Univerzitet u Istočnom Sarajevu. Povećanje broja upisanih studenata je rezultat ostanka svršenih srednjoškolaca iz Republike Srpske na univerzitetima u Republici Srpskoj. Jasniju sliku ćemo imati nakon upisa u narednoj akademskoj godini koji će nam pokazati da li je povećanje broja upisanih studenata rezultat dešavanja u Srbiji ili je rezultat kampanje i promocije upisa na Univerzitet u Istočnom Sarajevu.

GLAS: Na Medicinskom fakultetu studiraju i studenti iz drugih zemalja na engleskom jeziku. Kako uspijevate obezbijediti kadar za te studente i koliko je studij na engleskom doprinio imidžu i Medicinskog fakulteta i Univerziteta u cjelini?

KULIĆ: Medicinski fakultet u Foči akademske 2025/2026. godine upisao je šestu generaciju studenata studijskog programa Medicina, drugu generaciju studenata studijskog programa Stomatologija i prvu generaciju studenata studijskog programa Zdravstvena njega koji slušaju nastavu na engleskom jeziku. Na Medicinskom fakultetu studira oko 600 studenata iz 39 zemalja Evrope i svijeta koji slušaju nastavu na engleskom jeziku i po tome je Medicinski fakultet Univerziteta u Istočnom Sarajevu lider u regionu. Ovi studenti su najbolji ambasadori Univerziteta u Istočnom Sarajevu i Republike Srpske. Veliki doprinos daju internacionalizaciji Univerziteta u Istočnom Sarajevu. Strateško opredjeljenje Univerziteta je upis stranih studenata koji će slušati nastavu na nekom od stranih jezika.

GLAS: Koliko su i da li su po Vašoj ocjeni privatni fakulteti i bolonjski proces urušili rejting državnih fakulteta?

KULIĆ: Bolonjski proces je reformski proces visokog obrazovanja koji je imao za cilj stvaranje jedinstvenog evropskog akademskog prostora kao odgovor na sveukupne procese globalizacije u kojem će biti omogućena akademska i studentska mobilnost kao i prepoznavanje diploma. Univerzitet u Istočnom Sarajevu je od akademske 2007/08. godine prešao na bolonjski sistem studiranja. Skoro dvije decenije poslije podijeljeno je mišljenje da li nam je bolonjski proces donio novi kvalitet. Mišljenja sam da bolonjski sistem ima svojih prednosti, ali i nedostataka. Veliko je pitanje da li smo mi bili spremni za ovaj reformski proces.  Nelojalna konkurencija privatnih univerziteta i fakulteta je uticala na pad broja studenata koji se upisuju na jedan od dva javna univerziteta u Republici Srpskoj. Naš zadatak je da u takvoj nelojalnoj konkurenciji ne dozvolimo pad kvaliteta nastave i naučnoistraživačkog rada na našem univerzitetu. 

GLAS: Koliko  razuđenost Univerziteta u Istočnom Sarajevu  otežava rad?

KULIĆ: Svojom infrastrukturom i teritorijalnom razuđenošću Univerzitet u Istočnom Sarajevu predstavlja jedan složen i unikatan sistem. Upravljanje i funkcionisanje ovako složene institucije nije jednostavno i svakodnevno pred rukovodstvo Univerziteta, fakulteta i akademija postavlja razne izazove. Sa druge strane, benefiti za društvenu zajednicu su ogromni jer predstavlja svojevrstan generator razvoja lokalnih zajednica na prostorima istočnog dijela Republike Srpske.

GLAS: U kakvim uslovima žive i rade studenti Univerziteta u Istočnom Sarajevu?

KULIĆ: Kao rektor Univerziteta u Istočnom Sarajevu imao sam priliku boraviti u posjeti velikom broju univerziteta u Evropi. Mogu slobodno da kažem da dva javna univerziteta u Republici Srpskoj ne zaostaju za većinom evropskih univerziteta. Ovo mišljenje dijele i studenti našeg univerziteta koji su, takođe, imali priliku da u okviru međunarodne razmjene borave na univerzitetima u Evropi. Vlada Republike Srpske ulaže ogroman novac u visoko obrazovanje kao i studentski standard u Republici Srpskoj. Useljen je novi studentski dom u Istočnom Novom Sarajevu. Očekujemo početak izgradnje još jednog studentskog doma u Foči za strane studente. Vlada Republike Srpske je omogućila besplatno studiranje i smještaj studenata u studentske domove. Svim studentima koji to žele omogućeno je da kroz različite vidove razmjene jedan dio svog studiranja provedu na univerzitetima u Evropi i svijetu. Zahvalnost dugujemo Vladi Republike Srpske koja je prepoznala značaj Univerziteta u Istočnom Sarajevu za opstanak našeg naroda na ovim prostorima, kao i na kontinuiranom ulaganju u naš univerzitet. Zahvalnost dugujemo i svim studentima i zaposlenim na Univerzitetu u Istočnom Sarajevu na trudu i radu kako bi naš univerzitet postao prepoznatljiva visokoškolska ustanova u globalnom sistemu visokoškolskog obrazovanja.

Usavršavanje i prilagođavanje

GLAS: Šta je prioritetno da se uradi da Univerzitet u Istočnom Sarajevu dobije sve što mu je potrebno za nesmetan rad?

KULIĆ: Prioritet koji je uvijek na prvom mjestu je kvalitet nastave, naučnoistraživačkog i umjetničkog rada. Permanentno usavršavanje nastavnih planova i programa, prilagođavanje savremenim konceptima evropskog obrazovanja, potrebama tržišta rada i povećanje zastupljenosti praktične nastave s ciljem povećavanja praktičnih vještina svršenih studenata, strateški je cilj Univerziteta u Istočnom Sarajevu. Univerzitet primjenjuje savremene nastavne i naučnoistraživačke i umjetničke koncepte visokog obrazovanja, angažujući se istovremeno na međunarodnim i nacionalnim projektima od velikog značaja.