Sve su češći pokušaji mijenjanja identiteta, odnosno prisvajanja srpske istorijske i kulturne baštine na Kosovu i Metohiji. To je jedan od razloga zašto je manastir Visoki Dečani objavio film Klausa Libea „Krst i crvena zvezda“ iz šezdesetih godina prošlog vijeka. Riječ je o vrijednom dokumentu koji pokazuje da su Dečani od osnivanja srpski manastir.

Film prikazuje neke od najznačajnijih svetinja Srpske pravoslavne crkve, Žiču, Studenicu, Pećku Patrijaršiju, Sopoćane, Visoke Dečane i Kovilj, u specifičnom istorijskom kontekstu socijalističke Jugoslavije. Na interentu je bio dostupan posljednjih deset godina, na jeziku na kome je snimljen.

Dečansko bratstvo objavilo je segment filma, urađenog u produkciji njemačkog javnog servisa WDR , u trajanju od 18 minuta, koji se fokusira na Pećku Patrijaršiju i Visoke Dečane.

Film je sinhronizovan sa njemačkog na srpski, a dostupan je i sa titlovima na albanskom, engleskom, italijanskom i njemačkom jeziku.

Osvrt na srpsku srednjovjekovnu umjetnost

Autor se posebno osvrnuo na staru srpsku umjetnost kao ravnopravnu najvećim dostignućima zapadne srednjovjekovne umjetnosti, uz poseban osvrt na dinastiju Nemanjića, Svetog kralja Stefana Dečanskog i cara Dušana kao ktitore manastira.

Očigledno je sniman u više navrata, autor u njemu kaže da je u trenutku snimanja tadašnji iguman Makarije na čelu manastira već sedam godina. Po tome se zaključuje da je riječ o 1964. godini. Takođe, film sadrži i jedinstven snimak ustoličenja patrijarha Germana u Pećkoj patrijaršiji 1960. godine, pa može da se pretpostavi da je sniman i četiri godine ranije.

Ustoličenju su prisustvovali i prestavnici komunističke državne vlasti, Albanci u narodnim nošnjama i visoki muslimanski vjerski velikodostojnici.

Oslikava i život na Kosovu i Metoiji. Segment koji su preveli i na svoju platformu postavili Visoki Dečani započinje na ulicama Peći koje vrve od života, različitih naroda i kultura.

Život monaštva u vrijeme komunizma

Ipak, najviše pažnje autor posvećuje samom životu i svakodnevici monaštva u manastiru u vrijeme komunizma, borbi za opstanak u vremenu kad „nije bilo Boga“.

Autor potencira koegzistenciju crkve sa komunističkim režimom, vjerovatno aludirajući na razliku od režima u tadašnjem SSSR-u, Kini i drugim komunističkim zemaljama.

„Tolerantni komunizam“ je prikazan i kroz činjenicu da monasi žive izuzetno skormno, ne samo zbog svog životnog opredjeljenja, već i činjenice da su Dečani u to vrijeme bili izuzetno siromašni.

Autor pominje 30 hektara manastirske zemlje, ali ne pominje da su bezmalo 800 hektara komunisti oduzeli 1946. godine. Tragovi tog teškog vremena su i kadrovi koje običan gledalac ne prepoznaje, a mi znamo da su izgorjele zgrade ostaci manastirskih konaka koji su korišćeni kao partijska škola, a izgorjeli su nakon što su ih komunisti napustili 1949. godine.

Titova slika u Dečanima

Film otkriva još jednu zanimljivu činjenicu, monasi su na zidu biblioteke uz ikone Stefana Dečanskog i patrijarha Germana držali i Titovu sliku.

Bila je vjerovatno karta za opstanak u tom vremenu, sigurno tu nije okačena slobodnom voljom monaha. Tu volju, takođe otkriva ovaj video-dokument, sve vrijeme je nadgledao policajac, u samoj porti manastira.

Posebnu vrijednost imaju snimci tadašnjeg igumana Makarija i mladog monaha Justina, koji će kasnije upravljati manastirom sve do 1992. godine.

Neimar manastira - Albanac

Dečani su uspjeli da opstanu i pod osmanskom i pod komunističkom vlašću, a danas se suočavaju sa falsifikovanjem istorije.

O tome kolika je propaganda svjedoči i posljednji incident u Pećkoj patrijaršiji, ali i cijela kampanja promjene identiteta naših crkvava i manastira kao ilirskih, odnosno albanskih, koje su Srbi uzurpirali. Dešava se da i u Dečanima djeca koja dođu u posjetu sa školom pitaju da li je fra Vito Čučo, kotorski majstor koji je gradio manastir, koji je nesumljivo slovenskog porijekla, od oca Trifuna - Vito Kuči.

Knjiga gostiju kao istorijski dokument

Segment filma Klausa Libea „Krst i crvena zvezda“ objavljen na Jutjub kanalu manastira Dečani završava se prikazom stare dečanske knjige gostiju koja je otvorena 1924. godine potpisima kralja Aleksandra i kraljice Marije. Sadrži i zapise srpskih episkopa i muslimanskih poglavara.

Falsifikovanje istorije očigledno sistemski ne može da se zaustavi, niti za to ima volje. Ovo je jedan od pokušaja. A biće ih još i biće prilagođeni vremenu u kome živimo, medijima koje prate nove generacije.

Za sljedeću godinu bratija sprema više projekata koji će istoriju manastira približiti javnosti. Naime, Visoki Dečani 2027. godine obilježiće sedam vijekova od kada je kralj Stefan Uroš III Dečanski započeo izgradnju manastira 1327. godine.