Porodica, saborci i predstavnici državnih institucija danas su na mjesnom groblju u Grlici u Istočnoj Ilidži, polaganjem cvijeća, paljenjem svijeća i pomenom odali počast Radmili i Radenku Galinac, prvim žrtvama NATO bombardovanja Republike Srpske.

Brat i sestra, Radenko i Radmila stradali su na današnji dan 1995. godine u zločinu bez kazne - „Namjerna sila“, kako su NATO saveznici nazvali operaciju bombardovanja Srba 1995. godine.

Potom je služen parastos u Hramu Svetog sveštenomučenika Petra Dabrobosanskog u Vojkovićima za sve poginule Srbe u NATO agresiji na Republiku Srpsku.

Mirjana Galinac majka prvih civilnih žrtava NATO agresije Radenka i Radmile Galinac, istakla je da je strašno troje djece izgubiti u 15 dana.

- Teško mi je kad sam vidjela šta se desilo sa mojom djecom. Nemam snage ni da pričam, iz godine u godinu mi je sve teže - rekla je Galinac.

Načelnik opštine Istočna Ilidža Marinko Božović istakao je da je veliki broj žrtava i događaja Odbrambeno-otadžbinskog rata upamćen na području tadašnje Srpske, današnje Istočne Ilidže.

- Od posljedica bombardovanja stradali su mnogi srpski vojnici i civili, kao i prve žrtve Radenko i Radmila – rekao je on.

Prema Božovićevim riječima, mnogo zločina u Odbrambeno-otadžbinskom ratu je prošlo bez kazne.

- Ovo je jedan od njih. U narednom periodu, moramo da budemo mudri i pametni, te da na buduće generacije prenesemo sve ono što se dešavalo i sa ponosom napominjemo na herojsku borbu Vojnika Republike Srpske, civila i svih onih koji su odbranili Srpsko Sarajevo, koje je poslije 1995. godine u najvećem dijelu pripalo Federaciji – rekao je on.

Koordinator boračkih organizacija Sarajevsko-romanijske regije Goran Šehovac izjavio je da je prema srpskom narodu i vojsci počinjen veliki zločin koji se nikada neće zaboraviti, a ni oprostiti.

- Najžalosnije je što i danas, nakon trideset godina, oni slave navodno oslobađanje Sarajeva i nekih krajeva oko Sarajeva. Nećemo vam oprostiti sve one vojnike i civile što ste pobili. Nećemo oprostiti našu malu djecu, ni one koji su oboljeli i boluju od osiromašenog uranijuma koja je Evropska zajednica zajedno sa NATO alijansom bacila na ove prostore – rekao je Šehovac.

On je naveo da je sramotno što do sada još uvijek niko nije odgovarao za ove zločine.

- Još uvijek niko nije osuđen kada je u pitanju agresija i kada je u pitanju sve što su oni učinili u Republici Srpskoj – poručio je Šehovac.

Boško Jugović, predsjednik Skupštine grada Istočno Sarajevo, naglasio je koliko je važna kultura sjećanja, kako bi se od zaborava sačuvala prava istina.

- Narod ovih prostora nosio je posebnu odgovornost, prvo tokom rata, a i nakon Dejtonskog sporazuma. Iako je odbranio svaki pedalj zemlje,  Dejtonskim sporazumom određene opštine naknadno su pripale Federaciji. Kasnije, taj narod je ovdje stvorio Srpsko, a sada Istočno Sarajevo - grad ponosa i grad prkosa – rekao je Jugović.

Foto: Predrag Krstović/ Centar za kulturu i informisanje Istočna Ilidža

Boško Tomić, izaslanik srpskog člana Predsjedništva BiH, podsjetio je da je u odbrani Republike Srpske sa ovih prostora 46 vojnika i sedam civila položilo svoje živote.

- Tu nepravdu će vjerovatno jednog dana Srbi morati ispraviti, ali ponosni smo na činjenicu da nismo ni jednog pedlja teritorije Republike Srpske izgubili na ovim prostorima. Pored boraca u rovovima, ovaj grad su branicli i civili – rekao je Tomić.

Zamjenik predsjedavajuće Savjeta ministara Staša Košarac naveo je da je sa pokojnim Radenkom Galincem bio saborac u četi Vojne policije Treće sarajevske brigade, te da je ujutro 9. septembra 1995. godine bio sa njim.

- U kasnim satima dobili smo informaciju da je NATO bombardovao most u Ljubini u opštini Vogošća i da ima povrijeđenih. Tada nismo znali šta se dešava, ali kada smo došli na lice mjesta vidjeli smo šta je. Radenko i njegova sestra Radmila bili su na putu za Blažuj, kao i komandir stanice Vojne policije Borislav Kondić koji je bio teže ranjen - podsjetio je Košarac i dodao da su odmah organizovane ekipe za davanje krvi, ali da su po dolasku u Blažuj dobili informaciju da je Radmila preminula, a da se Radenku bore za život.

Nakon bombardovanja mosta, dodao je Košarac, NATO je primijetio vozilo sa upaljenim svjetlima, vratio se i ispustio bombe na civilne ciljeve, djecu i nejač, što potvrđuje zločinačke namjere NATO-a prema Republici Srpskoj.

Prema njegovim riječima, 10.000 tona eksploziva koje je NATO sručio na prostor Republike Srpske govori o tome da je ova vojno-politička zločinačka organizacija imala potrebu da uništi Republiku Srpsku, kao i o genocidnim namjerama prema srpskom narodu.

- Danas veliki broj ljudi iz Hadžića, Vogošće i drugih krajeva gdje je NATO bombardovao ima zdravstvene probleme. To im je i bila namjera - da naprave trajan problem srpskom narodu u Republici Srpskoj – rekao je Košarac, te ocijenio da gađanje civilnog stanovništva bombama sa osiromašenim uranijumom predstavlja genocid.

Državni sekretar u Ministarstvu za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja Srbije Nikola Vukelić poručio je da je srpski narod jedinstven i kada je jedan njegov dio ugrožen i napadnut onda su napadnuti svi Srbi.

Kako je istakao, NATO je izvrio agresiju na Srpsku 1995. godine, da bi potom, nakon nepune četiri godine, još žešće bombardovao Srbiju.

- Menja se drastično odnos snaga u svetu i mi smo ubeđeni da dolaze bolji dani za srpski narod i da će srpski narod, koji je proživeo toliko nepravde, dočekati svoju pravdu, da će sačuvati Republiku Srpsku, jer se pokazalo da je Srpska jedini garant opstanku srpskog naroda na ovim prostorima - rekao je Vukelić.

Zora Vuković, majka Borisa Vukovića koji je poginuo tokom NATO bombardovanja na releju na teritoriji Mrkonjić Grada, na obilježavanje dolazi iz Banjaluke svake godine.

- Bol koju osjećam se ne može opisati. Boris je bio student Elektrotehničkog fakulteta Univerziteta u Banjaluci, imao je djevojku koju je planirao da oženi i koja je bila trudna. Nekako sam uspjela preživjeti zahvaljujući snahi i unuci, koja se rodila 1996. godine – rekla je ona.

Ovaj datum podsjeća na jedan od najtežih perioda u novijoj istoriji srpskog naroda, kada je tokom operacije "Namjerna sila" NATO avijacija, predvođena SAD, bombardovala vojne i civilne ciljeve širom Republike Srpske.

NATO snage su tokom šesnaest dana bombardovanja na teritoriju Republike Srpske izbacile više od 1.000 bombi, među kojima i rakete tipa "tomahavk", ukupne težine oko 10.000 tona eksploziva.

Osim toga, korištena je i municija sa osiromašenim uranijumom, čije posljedice stanovništvo osjeća i danas.

Dan sjećanja na žrtve NATO agresije prilika je da se podsjeti na stradanje civila i vojnika, kao i na činjenicu da za ove zločine niko do danas nije odgovarao, ali i da se poruči da se kultura pamćenja mora njegovati kao trajno upozorenje budućim generacijama.

Obilježavanje ovog datuma održava se u organizaciji Odbora Vlade Republike Srpske za njegovanje tradicije oslobodilačkih ratova.

Inicijativa za obilježavanje Dana sjećanja na žrtve NATO bombardovanja pokrenuta je u Andrićgradu 26. avgusta 2018. godine na prijedlog Novinske agencije Republike Srpske /SRNA/.