Istočno Sarajevo je izraslo tiho, iz potrebe čovjeka da iščupane korijene ponovo poveže sa zemljom i negdje ostane. Da nešto sačuva i nekome pripada.

Istočno Sarajevo izraslo je iz sudbina ljudi koji su, krenuvši u neizvjesnost i bespovrat, na praznom prostoru podizali grad koji je dublji od kamena od kojeg je sazidan.

I zato ovaj grad nisu najprije činile zgrade, nego imena. Ljudi koji su živjeli skromno, u tišini stvarali, učili druge i tiho vjerovali da svaki njihov trud ima smisla, čak i onda kada ga niko ne čuje i ne vidi.

Danas njihova imena nose ulice koje pričaju o čovjeku, djelima, vremenu i vrijednostima koje su nadživjele i njega i vrijeme u kojem je živio.

Upravo zato pokrećemo seriju tekstova posvećenu znamenitim ličnostima čija imena žive na kartama Istočnog Sarajeva. Svakim novim tekstom vraćamo im život i podsjećamo na vrijednosti koje su nosili i čuvamo od zaborava ono što je dio našeg zajedničkog nasljeđa.

Marko Ećimović - narodni heroj

Marko Ećimović rođen je 19. januara 1909. godine u selu Mandra kod Sokoca. Odrastao je u imućnoj seljačkoj porodici, ali nakon završene osnovne škole nije nastavio dalje školovanje, već je ostao kod kuće i posvetio se radu na imanju.

Ećimović 1932. godine odlučuje da napravi zaokret i pristupa žandarmeriji, gdje naredne četiri godine radi kao podnarednik. Nakon toga napušta službu i vraća se starom načinu života, radu na zemlji i obavezama na porodičnom imanju.

Bio je član Zemljoradničke stranke, pri čemu je pripadao njenom lijevom krilu koje je predvodio Dragoljub Jovanović. Vremenom se sve više približavao komunističkim idejama, pa je 1940. godine postao član Komunističke partije Jugoslavije (KPJ).

Pripreme za ustanak i prvi ratni uspjesi

Nakon okupacije Kraljevine Jugoslavije u aprilu 1941. godine, zajedno sa ostalim komunistima na Romaniji učestvovao je u pripremama za ustanak. Radio je na prikupljanju oružja i municije, ali i na organizovanju i okupljanju ljudi spremnih za borbu.

U julu iste godine, na Glasincu dočekao je Slavišu Vajnera Čiču, Slobodana Principa Selja i druge sarajevske komuniste, koji su stigli na Romaniju kako bi pomogli u organizovanju ustanka u ovom kraju.

Nakon oslobođenja Sokoca, 25. avgusta 1941. godine, u Podromaniji je u vojnoj kasarni ubrzo oživjela partizanska organizacija. Tu su formirane radionice, među kojima i prva za izradu ručnih bombi, a Marko je dobio zadatak da komanduje kasarnom. U isto vrijeme, u njoj su bili smješteni i zarobljeni domobrani koje su dovodili borci Romanijskog partizanskog odreda.

Rat ga je potom vodio dalje. U martu 1942. godine, kada je formiran Prvi udarni bataljon, Marko mu se priključio, najprije kao komandir voda, a zatim i kao komandir Četvrte čete. Već početkom 1943. godine povjerena mu je još odgovornija dužnost, pa je postavljen za komandanta Trećeg bataljona Šeste istočnobosanske udarne brigade.

Još od samog početka ustanka, u prvim akcijama na Romaniji, pokazivao se kao izuzetno hrabar borac. Posebno se istakao u avgustu 1941. godine tokom borbi za Sokolac.

Svoju borbenost potvrdio je i u maju 1942. godine u sukobu s četnicima kod Okruglice, kao i u okršaju s ustašama na Han Pogledu. Tokom napada na Vlasenicu u junu iste godine, predvodio je svoju četu u juriš, pri čemu je neprijateljsko uporište brzo slomljeno. Njegova jedinica zapaženo je djelovala i kod Milića, gdje su u borbi protiv ustaša nanijeli ozbiljne gubitke neprijatelju, uz veći broj poginulih i zarobljenih.

Borbe u Sremu i velike pobjede na Majevici

U novembru 1942. godine Šesta istočnobosanska brigada prešla je u Srem, gdje se ubrzo našla u teškim borbama s njemačkim snagama u Bosutskim šumama. U jednom trenutku, dok je brigada bila na odmoru, Markova četa iznenada se našla oči u oči s nadirućom njemačkom kolonom. Iako brojčano slabiji i slabije naoružani, nije oklijevao i poveo je borce u snažan juriš, iznenadio neprijatelja i probio se kroz njegove redove. Upravo taj potez dao je brigadi vremena da se sredi i krene u organizovan napad, koji je završen velikim uspjehom. U toj borbi ostvarena je velika pobjeda nad njemačkim snagama. Poginulo je i ranjeno oko 200 neprijateljskih vojnika, a zaplijenjena su tri bacača, sedam mitraljeza, kao i veća količina oružja i municije.

Po povratku iz Srema, nastavio je nizati uspjehe. Sa svojom četom istakao se u sukobu s četnicima na Maleševcima, na Majevici, u borbi koja je označila njihov težak poraz na tom području. Ova borba označila je i težak poraz četničkih snaga na Majevici. Tom prilikom poginulo je 128, ranjeno 160, a zarobljeno oko 400 četnika, među kojima se nalazio i veći broj njihovih komandira i viših oficira. Marko se sa svojim bataljonom istakao i u borbi s ustašama na Han-Kramu, početkom 1943. godine, kada je razbio jednu ustašku bojnu koju je Ante Pavelić odlikovao za počinjene zločine na Kozari.

Najteža bitka i smrt Marka Ećimovića na Vučevu

Tokom Pete neprijateljske ofanzive, 24. maja 1943. godine, Marko je sa svojim bataljonom zauzeo položaje kod sela Kušlat, nedaleko od Čelebića. U žestokoj borbi, vođenoj bombama i u direktnim okršajima prsa u prsa, njegova jedinica je natjerala njemačke snage u povlačenje. U toj akciji poginulo je 55, a zarobljeno 19 njemačkih vojnika.

Nakon završetka borbi i tokom raščišćavanja terena, u pokušaju povezivanja s jedinicama Prve proleterske udarne brigade, Marko je teško ranjen. Od zadobijenih rana preminuo je 8. juna 1943. godine na Vučevu, u najtežem periodu bitke na Sutjesci.

Književnik Čedomir Minderović u svom ratnom dnevniku zabilježio je i posljednje trenutke teško ranjenog Ećimovića:

„Marko Ećimović, komandant našeg Trećeg bataljona, sastavljenog uglavnom od seljaka Romanijaca, izgleda da neće preživetu ranu zadobijenu u borbama kod Bakića. Dospeo je sa obala Pive ovde, na vučevski greben, među poslednjim teškim ranjenicima, ali je juče naglo počela da mu toči krv iz rane. Ranjen je kroz grlo i vilicu - ne može normalno da prima hranu. Ležao je na ivici šume koju su bombardovali i mitraljirali avioni, a krv mu je curela iz rane na zemlju. Kad je stigao doktor Jovanović, ležao je već u lokvi krvi.”

Ukazom Prezidijuma Narodne skupštine Federativne Narodne Republike Jugoslavije, 20. decembra 1951. godine, Marko Ećimović proglašen je za narodnog heroja.

Sokolac čuva sjećanje na Marka Ećimovića

Ime narodnog heroja Marka Ećimovića danas nosi jedna od ulica u Sokocu, čime ova opština njeguje sjećanje na njegov život i djelo. Na taj način čuva se uspomena na čovjeka koji je ostavio dubok trag u istoriji ovog kraja.

Takođe, u Parku boraca Romanije se, na mermernim postoljima, nalaze ovalni reljefi sa likovima deset narodnih heroja ovog kraja među kojima je i Marko Ećimović.

Foto: katera.news