Istočno Sarajevo je izraslo tiho, iz potrebe čovjeka da iščupane korijene ponovo poveže sa zemljom i negdje ostane. Da nešto sačuva i nekome pripada.

Istočno Sarajevo izraslo je iz sudbina ljudi koji su, krenuvši u neizvjesnost i bespovrat, na praznom prostoru podizali grad koji je dublji od kamena od kojeg je sazidan.

I zato ovaj grad nisu najprije činile zgrade, nego imena. Ljudi koji su živjeli skromno, u tišini stvarali, učili druge i tiho vjerovali da svaki njihov trud ima smisla, čak i onda kada ga niko ne čuje i ne vidi.

Danas njihova imena nose ulice koje pričaju o čovjeku, djelima, vremenu i vrijednostima koje su nadživjele i njega i vrijeme u kojem je živio.

Upravo zato pokrećemo seriju tekstova posvećenu znamenitim ličnostima čija imena žive na kartama Istočnog Sarajeva. Svakim novim tekstom vraćamo im život i podsjećamo na vrijednosti koje su nosili i čuvamo od zaborava ono što je dio našeg zajedničkog nasljeđa.

Risto (Mirka) Anđić - komandant Vojske Republike Srpske iz Vojkovića

Risto Anđić, poznatiji kao Mišo, rođen je 29. 10. 1954. godine u Sarajevu.

Osnovnu školu je završio u Vojkovićima, a gimnaziju na Ilidži. Nakon završetka srednje škole, upisao je Pravni fakultet, koji je napustio radi služenja vojnog roka.

Risto se 1983. godine oženio i sa suprugom Slavicom dobilo je dvoje djece.

Kada je u Sarajevu krenuo rat, Risto je, kao i ostalo muško, uhvatio pušku i krenuo u odbranu svoje porodice i ognjišta.

Po činu kapetana prve klase obavljao je dužnost komandanta Druge sarajevske lake pješadijske brigade, jedinice Vojske Republike Srpske (VRS) u sastavu Sarajevsko-romanijskog korpusa, od početka rata do jula 1993. godine.

Ova brigada je, zajedno sa drugim jedinicama SRK, prošla kroz teške borbe kako bi odbranila položaje i spriječila prodor neprijateljskih snaga. Postojala je tokom čitavog rata, a njeni borci su dali značajan doprinos stvaranju Republike Srpske.

Zbog vojničkih zasluga i napredovanja u komandovanju, Risto je kasnije dobio čin majora.

Foto: Ustupljena fotografija

Odbrana Vojkovića, Grlice i Krupca

Jedan od najznačajnih događaja za Drugu sarajevsku laku pješadijsku brigade je napad na Vojkoviće, Grlicu i Krupac, koji počeo u ranim jutarnjim časovima 4. avgusta 1992. godine, a samo zahvaljujući herojskoj borbi stanovnika ovih naselja spriječena je namjera pripadnika takozvane Armije BiH da zauzmu Ilidžu i krenu prema Palama.

Ovaj kraj odbranjen je požrtvovanošću boraca Vojske Republike Srpske, ali i stanovnika koji su branili svoja ognjišta.

Druga sarajevska laka pješadijska bigada, čija se komanda bila upravo u Vojkovićima, najzaslužnija je za odbranu vjekovne srpske teritorije, a odbrana ovog prostora jedan je od prelomnih trenutaka u Odbrambeno-otadžbinskom ratu.

Odbranom ove teritorije sačuvana je kompletna Sarajevsko-romanijska regija, ali i Republika Srpska, jer je Ilinjača imala stratešku poziciju sa koje se vršila kontrola i štitila prva linije odbrane Ilidže.

Treći pješadijski bataljon

Po oslobađanju Trnova, u julu 1993. godine i nakon djelimičnog povratka srpskog stanovništva na prostor opštine Trnovo od rasutog ljudstva bivšeg trnovskog bataljona po drugim jedinicama i dijela povratnika ponovo je formiran trnovski pješadijski bataljon, ovoga puta kao Treći pješadijski bataljon u Drugoj sarajevskoj lakoj pješadijskoj brigadi. Risto je tada postavljen na dužnost komandanta Trećeg pješadijskog bataljona (Trnovskog).

Na ovom dijelu ratišta nije bilo nekih značajnijih borbenih dejstava sve do muslimanske jesenje ofanzive 1994. godine. Taj period obilježen je pokušajima da se spriječi prolazak izviđačkih i diverzantskih grupa u zonu odgovornosti SRK i prolazak grupa koje su prenosile municiju i naoružanje iz pravca Igmana prema blokiranom Goraždu.

„Ja moram nazad“

Đorđe Anđić, sin pokojnog komandanta Riste, ranije je za „Kateru“ ispričao da je njegov otac, nakon ranjavanja snajperom u predjelu vrata, operacije i oporavka, nakratko otišao kod svog klasića iz Bileće Miroslava Lukića u Morović u Srbiji.

- Kao drug i prijatelj, predlagao mu je da ostane kod njega sa porodicom, ali moj otac nije pristao – rekao je Anđić.

Kasnije je čika Mire, kako su ga od milja zvali, ispričao šta mu je Risto odgovorio na pitanje zašto ne želi da ostane u Srbiji.

- Mire, ja moram nazad. Znaš i sam da su nas učili da ako ne radimo srcem da ne radimo nikako. Razumi me – rekao je tada Risto.

Čakle – gnusni zločin u kojem su prekršena sva pravila ratovanja

Muslimanske snage su 6. oktobra 1994. godine, prošavši kroz demilitarizovanu zonu pod kontrolom mirovnih snaga UN u blizini Sarajeva, , u mjestu Čakle, u federalnoj opštini Trnovo, ubile 21 borca Vojske Republike Srpske.

Zločin je izvršen na prevaru jer su muslimanske snage tada, uz pomoć Unprofora, prekršile primirje i 6. oktobra 1994. godine oko 5.00 časova ujutro napale šator u kojem se nalazilo komandno odjeljenje, inženjerija i sanitetsko osoblje.

Ubijeni su pripadnici Vojske Republike Srpske iz Trnova i Istočne Ilidže, a za taj zločin niko nikada nije odgovarao.

Svoj život je u ovom napadu, u temelje Republike Srpske položio i Risto Anđić.

Orden Miloša Obilića – vječna uspomena na Ristove zasluge

Ordenom Miloša Obilića, koji se dodjeljivao za zasluge tokom Odbrambeno-otadžbinskog rata za hrabrost u borbi, odlikovan je tokom života, upravo za odbranu Ilinjače, na Vidovdan 1993. godine, a porodica ga je preuzela 1995. godine.

Sinovljev epitaf za oca Ristu Anđića

Nisam rastao ja sa njima,

niti su mi dolazili u snove-

tek, u patini i prašini

nađem njine tragove.

Čije je- kad odgovori djete,

i kad vidite pognute glave,

zaborava im nema jer ipak se sjete

nekih zvijezda, koje nebo plave!

Znali su sudbu, i sve šta ih čeka

al' strah im nije ledio grudi!

Neka ih se sjećaju dok svijeta je i vijeka,

i nek praštaju! Ima ko da sudi.

Pjesmu napisao i svom ocu posvetio Đorđe Anđić.

Istočna Ilidža čuva sjećanje na komandanta Ristu Anđića

U čast i slavu po pokojnom komadantu Ristu Anđiću, jedna od ulica u Vojkovićima, odlukom tadašnje opštine Srpske Ilidže, nosi njegovo ime.