Prije 115 godina umro Čika Jova Zmaj

14.06.2019. 16:01
0
IZVOR: is-radio.com

Tvorac srpske poezije za djecu Jovan Jovanović, poznat kao Zmaj Jova ili Čika Jova Zmaj, umro je na današnji dan prije 115 godina u Sremskoj Kamenici.

Jovanović je bio jedan od najplodnijih pjesnika srpskog romantizma, završio je studije prava i medicinu, a uporedo je pokretao i uređivao brojne književne časopise.

On je 1858. godine objavio prvu pjesmu „O Gaši“, a tokom života je napisao oko 450 dječijih pjesama.

Neke od najpoznatijih njegovih pjesama su: „Al` je lep ovaj svet“, „Pačija škola“, „Materina maza“, „Taši, taši“, „Zima, zima, e pa šta je“, „Žaba čita novine“ i „Ciganin hvali svoga konja“.

Pisao je i pjesme za odrasle čitaoce, među kojima su najpoznatije: „Zar ja ljubit` više ne smem“, „Moji mrtvi“, „Misleć’ na te“, „Mrtvo cveće“ i „Svetli grobovi“.

Poslije vjenčanja sa suprugom Ružom 1862. godine, nastale su neke od najljepših njegovih pjesama: „Kaži mi, kaži, kako da te zovem“, „Tijo noći moje sunce spava“ i „Zaspala si, a ja budan“.

U Pešti, 1863. godine, Jovanović je pokrenuo satirični list „Zmaj“, što će postati i pjesnikov nadimak.

Poslije smrti petoro djece i supruge, Zmaj im je posvetio zbirku pjesama „Đulići uveoci“, u kojoj opisuje svoju bol.

Od 1880. godine počeo je da uređuje „Neven“, prema mnogima najbolji dječiji časopis u to vrijeme, a 1882. godine završena su izdanja „Pevanija“ i „Druga pevanija“, koja obuhvataju veliki broj njegovih šaljivih i dječijih pjesama, štampanih u raznim listovima i časopisima.

U 1883. godini je u pjesničko-političkom časopisu „Starmali“ objavio pjesmu „Šta se čuje?“, u kojoj govori o nevoljama Hrvata zbog pokušaja Austrougara da ih mađarizuju i poziva Srbe da im pomognu.

Neki od najpoznatijih Zmajevih citata su: „Nije znanje – znanje znati, već je znanje – znanje dati“; „Lepši je pogreb kad ideali sahranjuju svog čoveka, nego kad čovek sahranjuje svoje ideale“; „Ako si pao, nemoj se ukaljati, ako si se ukaljao, nemoj se valjati.“

Tu su još: „Ne treba se pravdati… Opravdanje prijateljima nije potrebno, a neprijatelji vam ionako neće poverovati“; „Sećanje je lako za svakog ko ima memoriju. Zaborav je težak samo za one koji imaju srce“.

Jedan od velikih ljubitelja Zmajeve poezije bio je i veliki srpski naučnik Nikola Tesla. Tesla je preveo desetak Zmajevih pesama na engleski jezik, smatrajući ga najvećim srpskim pjesnikom.

Teslini prevodi pjesama objavljeni su u čuvenom časopisu „Vijek“, u kojem je izašao i Teslin tekst posvećen Zmaju, gdje je za američke čitaoce napisao detaljnu biografiju velikog pjesnika i otkrio do tada neke nepoznate detalje u vezi sa počecima Zmajevog književnog rada.

Zahvaljujući Tesli, Zmaj je postao prvi srpski književnik koji je preveden i objavljen u SAD.

Jovan Jovanović Zmaj rođen je 6. decembra 1833. godine u Novom Sadu, a preminuo 14. juna 1904. godine u Sremskoj Kamenici.

U njegovu čast, „Matica srpska“ ustanovila je Zmajevu nagradu za poeziju na srpskom jeziku, a organizuje i Zmajeve dečje igre u Novom Sadu, koje važe za najveći festival za djecu u Srbiji.

Komentari 0
Povezane vijesti
Čika Jova Zmaj: "Zar ja ljubit više ne smem?" Čika Jova Zmaj: "Zar ja ljubit više ne smem?"
Vizantijski car dozvolio gradnju Hilandara Vizantijski car dozvolio gradnju Hilandara
Milutin Milanković - Jedan od najvećih svjetskih umova Milutin Milanković - Jedan od najvećih svjetskih umova
Najčitanije
  • Stabilizuje se snabdijevanje strujom, stiglo i obrazloženje zašto je došlo do nestanka
    8h 57m
    0
  • Požar na dalekovodu na granici Crne Gore i BiH: Potrebni helikopteri?
    8h 14m
    0
  • Stiglo obrazloženje zašto je došlo do nestanka struje
    6h 59m
    0
  • Mokro: Prilikom pretresa kuće oduzeta puška
    13h 49m
    0
  • Veliki požar na Ilidži: Gori zgrada
    6h 18m
    0