Prošlo je 30 godina od svirepih zločina nad sarajevskim Srbima koje su pripadnici takozvane Armije BiH ubijali, a zatim bacali u jamu na Kazanima na obroncima Trebevića iznad Sarajeva.

Zvanično je iz nepristupačne jame izvučeno 29 leševa, a sumnja se da je broj žrtava veći jer su ubijeni civili posipani krečom i postoji nekoliko slojeva koji nikada nisu iskopani.

Sumnja se da je u jame na Trebeviću od 1992. do 1995. godine bačeno više od stotinu tijela ubijenih Srba iz Sarajeva.

Srbe su ubijali pripadnici 10. brdske brigade takozvane Armije BiH, kojom je komandovao predratni sarajevski kriminalac Mušan Topalović zvani Caco.

Pripadnici takozvane Armije BiH su od 1991. do 1993. godine, prilikom racija, hvatali Srbe na sarajevskim ulicama i u stanovima i odvodili ih na kopanje rovova na Trebević, gdje se nalazi jama Kazani.

Za zločine na Kazanima na kazne od 10 mjeseci do šest godina zatvora do sada je osuđeno 14 vojnika takozvane Armije BiH i to za ubistva ili pomaganje u ubistvima, ali ne i za ratne zločine.

Na po šest godina zatvora osuđeni su Esad Tucaković, Zijo Kubat, Refik Čolak i Mevludin Selak, a zbog neprijavljivanja krivičnog djela i počinilaca na po 10 mjeseci osuđeni su Senad Hasić, Sabahudin Žiga, Samir Seferović, Omer Tendžo, Esad Raonić, Samir Ljubović, Senad Haračić i Armin Hodžić.

Kantonalni sud u Sarajevu osudio je Asifa Alibašića na četiri godine i tri mjeseca zatvora, dok je Suad Omanović prvo osuđen na tri godine, pa mu je kazna smanjena na godinu dana, da bi u drugostepenom postupku bio osuđen na 10 godina zatvora.

Sead Kadić je 2006. godine oslobođen zbog nedostatka dokaza.

U aprilu ove godine Apelaciono vijeće Vrhovnog suda FBiH potvrdilo je presudu Kantonalnog suda u Sarajevu, kojom je Samir Bejtić oslobođen optužbi za ratni zločin nad Srbima na Kazanima, što je naišlo na osudu javnosti u Republici Srpskoj.

Pored jame na Kazanima, Gradsko vijeće Sarajeva 15. novembra 2021. godine otkrilo je spomen-obeležje posvećeno ubijenim sarajevskim Srbima tokom 1992. i 1993. godine, kojem nije prisustvovao niko od porodica žrtava.

Tekst ispisan na spomeniku na Kazanima izazvao je brojne rasprave, jer se na ploči ne navode počinioci zločina, niti nacionalnost žrtava, već samo njihova imena.

Na spomeniku su na latinici uklesana imena Marka i Nevenke Bošković, Dragomira Ćeranića, Mileve Drašković, Ranka Frankić-Brkljača, Duška Jovanovića, Marine i Radoslava Komljenac, Ane i Vasilja Lavriv, Novke Lemez, Ergina Nikolića, Branislava Radosavljevića, Predraga Šalipura, Aga Štete, Zorana Vučurevića i Stojana Žuže.

U noći između 28. i 29. septembra ove godine oskrnavljen je spomenik ubijenim građanima Sarajeva na Kazanima.

Na spomeniku je crvenim sprejom ispisano “Živi Caco u nama”.

Prema podacima Saveza logoraša Republike Srpske, u Sarajevu je tokom rata bilo 126 logora za Srbe, te da je, prema popisu iz 1991. godine, u tom gradu prije rata živjelo više od 156.000 Srba, a sada ih nema ni 6.000.