U Prebilovcima kod Čapljine danas će u Hramu Hristovog Vaskrsenja biti služena sveta arhijerejska liturgija povodom obilježavanja 85 godina od ustaškog zločina nad srpskim narodom.

Liturgija počinje u 9.00 časova.

Obilježavanje godišnjice jednog od najtežih zločina koje su ustaše počinile nad Srbima u Drugom svjetskom ratu započeto je sinoć večernjim bogosluženjem u Hramu Hristovog Vaskrsenja, prenosi Srna.

Večernjem bogosluženju prisustvovali su ministar rada i boračko-invalidske zaštite Republike Srpske Radan Ostojić i ministarka za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja Srbije Milica Đurđević Stamenkovski.

Po završetku bogosluženja, u porti hrama otvorena je izložba drvorezbarskih radova nastalih na koloniji „Krst hercegovačkih mučenika“.

Organizator obilježavanja je Odbor Vlade Republike Srpske za njegovanje tradicije oslobodilačkih ratova.

Masakr u Prebilovcima ustaše su počinile u periodu od 6. do 11. avgusta 1941. godine, pod komandom Ivana Jovanovića Crnog. Većina žrtava živa je bačena u jamu Golubinku, dok su ostali ubijeni na licu mjesta.

Jedina osoba koja je preživjela i živa izašla iz škole u Prebilovcima bila je Mara Bulut. Prema njenom svjedočenju, ustaše su pred očima majki vadile bebe iz kolijevki i razbijale im glave o zidove škole.

U Prebilovcima je ubijeno 830 Srba, a iz 57 porodica nije preživio nijedan član.

Među žrtvama bila je i učiteljica Osnovne škole „Kralj Milutin“ Stana Arnaut, čija je jedina „krivica“ bila to što nije željela da napusti svoje učenike. Ustaše su je u avgustu 1941. godine mučile, zlostavljale, a potom ubile ispred škole. Poslije silovanja i mučenja, Stana Arnaut je zaklana, dok su njeni učenici takođe stradali na svirep način.

Na području Hercegovine nalazilo se oko 110 stratišta, od kojih su većinu činile kraške jame, među kojima su Golubinka, Korićanka, Jagodnjača, Pandurica, Ržani do i brojne druge.

Zločin u Prebilovcima decenijama je prikrivan u bivšoj Jugoslaviji, a 1961. godine jame u koje su bacane srpske žrtve zabetonirane su.

Ekshumacija posmrtnih ostataka iz 13 jama na području donje Hercegovine započela je 1990. godine. Godinu dana kasnije, 4. avgusta 1991, kosti više od 4.000 Srba sahranjene su u spomen-kosturnici u Prebilovcima.

Tokom ofanzive „Čagalj“, u junu 1992. godine, pripadnici HOS-a i HVO-a minirali su spomen-kosturnicu.

Hram Hristovog Vaskrsenja u Prebilovcima izgrađen je i osveštan 2015. godine kao spomen na oko 4.000 Srba iz donje Hercegovine koje su ustaše ubile u Drugom svjetskom ratu. Iste godine Srpska pravoslavna crkva kanonizovala je ove mučenike.

Praznik je ustanovljen na datum kada su ustaše 1941. godine svirepo ubile više od 850 stanovnika Prebilovaca, uglavnom žena i djece, i bacile ih u jamu kod Šurmanaca, nadomak Međugorja.

Nakon povratka Srba u Prebilovce poslije 2000. godine, preostali posmrtni ostaci su sakupljeni i, nakon izgradnje Hrama Hristovog Vaskrsenja, položeni u njegovu kriptu.

Izgradnju hrama pomogli su tadašnji predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik i brojni donatori iz srpske dijaspore.

Japanski list „Asahi Šimbun“ uvrstio je Prebilovce na četvrto mjesto među mjestima koja su pretrpjela najveća stradanja u 20. vijeku.

Obim i svirepost ustaških zločina naveli su italijanskog generala Alesandra Luzana da Benitu Musoliniju uputi detaljan izvještaj o stradanju Prebilovčana. U njemu je naveo da je učiteljica Stana Arnaut silovana pred svojim učenicima, kao i da su žrtve seksualnog nasilja bile i djevojčice od svega osam godina. Luzano je posebno izrazio zgražavanje zbog saznanja da je u zločinima učestvovao i jedan sveštenik Rimokatoličke crkve.