U nedjelju, 1. marta, navršavaju se 34 godine od ubistva Nikole Gardović na sarajevskoj Baščaršiji, a ovim činom muslimansko rukovodstvo u Sarajevu nedvosmisleno je pokazalo šta srpski narod čeka u takozvanoj „nezavisnoj i suverenoj“ BiH koju tek što su bile proglasile perjanice koalicije povezanih zastava SDA i HDZ-a.

Tog 1. marta 1992. godine na Baščaršiji, na parkingu blizu Stare pravoslavne crkve, ubijen je Gardović, otac mladoženje i domaćin srpskih svatova, ranjen je pravoslavni sveštenik Radenko Miković, a oteta i zapaljena srpska zastava.

- Ovo nije bio samo pucanj u Nikolu Gardovića već najdirektniji pucanj u vaskoliki srpski narod i njegova znamenja - izjavio je Srni predsjednik Skupštine vojnih starješina Republike Srpske Blagoje Kovačević.

On napominje da je tada nadu da se može sačuvati mir u BiH pucnjima iz pištolja u Gardovića iz temelja poljuljao kriminalac iz Priboja, nastanjen u Sarajevu Ramiz Delalić Ćelo, član zloglasnih „Zelenih beretki“.

Kovačević ukazuje na činjenicu da se tada MUP takozvane republike BiH nije oglašavao, kao ni RTV servis, već se pronio glas da će „Zelene beretke“ zajedno sa jedinicama muslimanske paravojne formacije nazvane „Patriotska liga“ napasti srpske dijelove Sarajeva i izvršiti masovne zločine, kao što su to činili 1914. i 1941. godine.

Prema njegovim riječima, u strahu da se to ne dogodi došlo je do spontanog okupljanja srpskog naroda i podizanja barikada na glavnim putevima koji vode u naselja sa većinskim srpskim stanovništvom, da bi potom bio formiran krizni štab koji je trebao da spriječi eskalaciju sukoba.

NELEGALNI REFERENDUM

Treba podsjetiti da je tog kobnog 1. marta 1992. godine bio drugi i završni dan nelegalnog referenduma o unitarizaciji i preglasavanju Srba u BiH, pa je širom BiH, a naročito u dijelovima Sarajeva gdje su Muslimani i Hrvati bili većinsko stanovništvo odjekivala paklena pucnjava iz ručnog naoružanja.

- Ovim činom htjeli su staviti do znanja Srbima da su naoružani i da ih ništa neće spriječiti da ostvare svoje zacrtane ratne ciljeve. Opštoj euforiji koja je zahvatila široke mase muslimanskog i hrvatskog stanovništva vjerovatno je doprinijela i izjava tadašnjeg muslimanskog lidera Alije Izetbegovića u parlamentu BiH da će `žrtvovati mir za suverenu i nezavisnu BiH`, čime je direktno uticao na izbijanje oružanog sukoba - naglašava Kovačević.

Slijedeći ideju o nezavisnosti, rukovodstva SDA i HDZ-a, mimo volje Srba i njihovog vođstva, organizovala su referendum o nezavisnosti takozvane republike BiH, koji je sproveden 29. februara i 1. marta 1992. godine.

- Srpski narod je bojkotovao ovaj nelegalni referendum koji nije ni održan u sredinama gdje je vlast bila u rukama Srba - podsjeća Kovačević koji je i počasni general Vojske Republike Srpske.

On naveo da su Muslimani i Hrvati izašli na taj referendum i glasali za „samostalnu i nezavisnu BiH“, odnosno za otcjepljenje od tadašnje Jugoslavije. Prema objavljenim podacima, na to nelegalno izjašnjavanje pripadnika samo dva naroda u BiH izašlo je ukupno 2.073.568 glasača ili 63,6 odsto, od kojih je "za" glasalo 99,7 odsto, a "protiv" tek 0,3 odsto.

MUSLIMANSKO RATNO RUKOVODSTVO NIJEMO I GLUVO NA ZAHTJEVE SRPSKOG KRIZNOG ŠTABA

Nakon ubistva srpskog svata srpski krizni štab zatražio je da se što prije građanima, putem javnog RTV sevisa, objasni šta se dogodilo ispred Stare pravoslavne crkve, a od tadašnjeg MUP-a je traženo da se odmah uhapse izvršioci ubistva Gardovića, kao i da se hitno zaustaviti kampanja za „nezavisnost i suverenost BiH“ i njeno međunarodno priznanje, dok se ne postigne zadovoljavajuće rješenje za sva tri konstitutivna naroda.

- Naravno, ništa od ovoga rukovodstvo takozvane republike BiH nije prihvatilo, a zatim se događaji u Sarajevu počinju odvijati filmskom brzinom. Iako je prilikom podjele vlasti bilo dogovoreno da u MUP, Radiju i televiziji i službama bezbjednosti sve tri strane budu jednako zastupljene i da se konsenzusom donose sve odluke, od toga ništa nije bilo - navodi Kovačević.

On podsjeća da je već 6. marta 1992. godine takozvano Predsjedništvo tadašnje BiH, bez srpskog predstavnika, proglasilo 1. mart 1992. godine „danom nezavisnosti“ i zatražilo međunarodno priznanje njihove države koju su već sutradan SAD priznale, a zatim redom, sve zapadne države članice NATO, koje su svojim djelovanjem značajno uticale na razaranje SFRJ.

Već tada bile su jasne skandalozne namjere i potezi SDA, koja je u zloglasnu „Patriotsku ligu“ infiltrirala veliki broj krajnje sumnjivih i bezbjednosno interesantnih lica iz kriminogenog sarajevskog miljea, poput Juke Prazine, Mušana Topalovića Cace, Ismeta Bajramovića Ćele i Ramiza Delalića Ćele.

UBICI UMJESTO PRESUDE PIŠTOLj SA POSVETOM

Protiv Ramiza Delalića Ćele koji je ubio Nikolu Gardovića tek početkom 2006. godine sarajevsko Kantonalno tužilaštvo pokrenulo je sudski proces, koji nikada nije okončan, jer je ovaj zločinac ubijen 2008. godine u Sarajevu.

Osim Delalića, koji je naknadno priznao da je ubio Gardovića, svjedoci su kao napadače prepoznali i Suada Šabanovića iz Zvornika i Muhameda Švrakića iz Sarajeva, koji je sin osnivača zloglasnih „Zelenih beretki“ Emina Švrakića.

Četvrti napadač je Taib Torlaković, koji je kao i Ćelo, nakon rata ubijen u mafijaškom obračunu u Sarajevu. Delalić je odmah nakon početka ratnih sukoba u Sarajevu postao komandant Devete muslimanske brdske brigade takozvane Armije BiH, a od tadašnjeg predsjednika takozvanog ratnog Predsjedništva BiH Alije Izetbegovića "za zasluge" je na poklon dobio pištolj sa posvetom.

Porodica Gardović je odamh nakon kobnog 1. marta 1992. godine morala da se iseli iz Sarajeva.

Priredio: Ognjen Begović