Crkva Svetog Nikole: Uz obnovu svetinje osvježen bogoslužbeni život

10.12.2023. 12:55
0
IZVOR: radiofoca.com

U staroj fočanskoj crkvi Svetog Nikole, nakon prošlogodišnje restauracije zidnog slikarstva, ovih dana pri kraju su uvođenje podnog grijanja i zamjena podnih kamenih ploča, a prethodno je obnovljen i drenažni sistem u porti, čime je zaustavljeno štetno dejstvo vode i vlage na zidove hrama.

Crkva Svetog Nikole nacionalni je spomenik BiH izgrađen za vrijeme turske vladavine, 1857. godine, i ovo je jedna od njenih najsveobuhvatnijih obnova.

Izgrađena u velikoj strani, u tadašnjoj Srpskoj Varoši, na obodu Foče, gdje je pod Turcima Srbima bilo dozvoljeno da naseljavaju gradsko područje, u vrijeme kada je podignuta predstavljala je jednu od najvećih fočanskih građevina.

Izvorno je, osim centralnog kubeta koje je do danas sačuvano, imala i 12 manjih kubeta i nalikujući nebeskoj lađi svojom veličinom i ljepotom, posebno unutrašnjosti sa raskošnim i umjetnički izuzetno vrijednim ikonostasom, odslikavala je ekonomsku moć, ali i odanost pravoslavlju tadašnjeg srpskog građanskog staleža.

Mala kubeta uklonili su Austrougari, zajedno sa olovnim pokrivačem, navodno, da bi zaštitli crkvu jer je prema njihovoj procjeni takav krov bio pretežak.

S obzirom da se crkva nalazi na strmom terenu, pri njenoj gradnji posebno se vodilo računa o odvodnim kanalima, pa je tada na zadivljujuće vješt način izgrađen kompleksan drenažni sistem, koji je dosta dugo odlično funkcionisao.

Staraješina hrama Miloš Samardžija priča da su zubom vremena kanali oštećeni i gotovo da su izgubili funkciju, što je zahtijevalo detaljnu obnovu.

Prošlog ljeta u porti su urađeni iskopi, drenažni kanali nanovo su napravljeni, postavljene su cijevi sa pratećim šahtovima da bi se na najbolji način odvele oborinske vode i crkva spasila od daljeg propadanja.

- Taj posao smo obavili uz pomoć dobrih i blagočestivih ljudi. Sve te radove sa kompletnim materijalom- od iskopa zemlje, kanala, ugradnje šahtova, postavljanja drenažnih cijevi,  čija cijena nije mala,  to je 15 do 20 hiljada maraka, sve su to snosili  dobri i čestiti ljudi, kojima se ovom prilikom zahvaljujemo - rekao je Samardžija Radio Foči.

Nakon što je riješen problem odvoda površinskih voda, da bi se crkva što bolje utoplila i eliminisalo dejstvo vlage, prešlo se na ugradnju podnog grijanja, koje će raditi na sistem toplotnih pumpi.

Podignute su i iz crkve iznesene stare kamene ploče, a uz njih i oko 50 kubika zemlje da bi se  dobila odgovarajuća nivelacija, nakon čega je urađena „mrtva ploča“, koja ranije nije postojala, a postavljena je i toplotna izolacija.

Preko toga razvedene su cijevi za podno grijanje, a zatim i podna glazura- estrih, preko koje će biti postavljena nova kamena obloga, čija isporuka se uskoro očekuje.

Slika

Foto: radiofoca.com

Takođe, u crkvi se obnavlja i galerija koja će dobiti novu ogradu dekorisanu na tradicionalan način.

- Uz Božju pomoć i uz blagoslov našeg mitropolita Hrizostoma, nakon praznika, krajem januara nastavićemo sa radovima postavljenjem kamenih ploča, a grijanje bi trebalo biti u funkciji za sedam do deset dana - rekao je Samardžija.

Nedugo nakon što je izgrađena, osim što je ispod zemlje zaštićena kanalima, crkva se morala štititi i iznad zemlje od nasrtaja pojedinaca koji se nisu mirili sa njenom gradnjom, pa su 1873. godine podignuti visoki i debeli bedemi kružnog oblika, koji sami po sebi, takođe, predstavljaju građevisnki podvig i svjedoče o velikoj vještini tadašnjih zidara.

Ove godine ukazala se potreba da se proširi jedan od ulaza u portu, sa bočne strane prilaza crkvi. Ti radovi su u toku i uskoro se očekuje postavljanje nove kapije.

Uporedo sa radovima, bogoslužbeni život je osvježen i obogaćen, pa se, pored ostalog, osim nedjeljom i praznicima svete liturgije služe i svake subote.

Četvrtkom uveče služi se akatist Svetom Nektariju Eginskom za zdravlje duše i tijela, petkom uveče akatist Presvetoj Bogorodici Mljekopitateljici, subotom večernje i uoči svakog praznika večernje sa petohljebnicom.

Slično kao što je to bio slučaj i dok se radila restauracija, bogosluženja su bila izmještena u crkvenu salu, a s početkom Božićnog posta vraćena su pod svodove hrama.  

- Pozivam sve Fočake da ne zaboravimo našu staru crkvu kroz koju su mnoge generacije prošle- kad bi se rodili u crkvu su dolazili, kad bi umirali iz nje bi izlazili, uvijek bi sa crkvom bili. Da počnemo redovnije dolaziti na bogosloženja, da je posjećujemo, da budemo aktivni članovi Crkve - poručio je Samardžija.

Slika

Foto: radiofoca.com

Stara fočanska crkva obnavlja se prilozima vjernika i uz pomoć Mitropolije dabrobosanske i institucija Republike Srpske.

Prilozi se mogu uplatiti na račun Srpske pravoslavne crkvene opštine Foča, Crkva Svetog Nikole, broj 5550100001351126 u Novoj banci.

Nakon obnove Svetonikolajevskog hrama, u planu je uspostavljanje muzeja u zgradi Crkvene opštine u neposrednoj blizini crkve, odnosno u nekadašnjoj Srpskoj pravoslavnoj školi, jednoj od najstarijih u BiH.

Ta škola, koja je zajedno sa Crkvom Svetog Nikole bila središte duhovnosti i društvenog života fočanskih Srba u vrijeme ropstva pod Turcima i Austrougarima, radila je od dvadesetih godina 19. vijeka do 1918. godine i uvođenja mješovitih škola.

Novinar: Igor Janković

Komentari 0
Povezane vijesti
Pronađeno tijelo Radoja Stankovića iz Foče Pronađeno tijelo Radoja Stankovića iz Foče
Inženjer telekomunikacija za stolarskim strugom Inženjer telekomunikacija za stolarskim strugom
Nasilje nad vršnjacima nije dječija igra Nasilje nad vršnjacima nije dječija igra
Najčitanije
  • Egzodus Srba iz Sarajeva 1996. godine (VIDEO)
    6h 4m
    11
  • Kako su Koprivice vratile mošti Svetog Haralampija u manastir Moraču
    6h 59m
    2
  • Veliki požar u Sarajevu, evakuisana škola
    23h 15m
    1
  • Izgorjela kuća porodice Todorović u Palama, pokrenute humanitarne akcije
    1h 33m
    0
  • U martu besplatni skrining testovi na karcinom grlića materice za žene sa područja Istočnog Sarajeva
    3h 23m
    1