Srpska pravoslavna crkva proslavlja danas praznik posvećen Svetom velikomučeniku Pantelejmonu.

Život Svetog Pantelejmona započeo je u Nikomidiji, na prostoru današnjeg turskog grada Izmita. Rođen je u porodici Evstorgija, koji je bio neznabožac, i majke Evule, hrišćanke. Kao mladić posvetio se izučavanju ljekarstva, a njegov život ubrzo je dobio i duhovni preokret. Upoznao je sveštenika Ermolaja, koji ga je poučio Hristovoj vjeri i krstio.

Prema hrišćanskom predanju, Pantelejmon je dar iscjeljenja pokazao kada je čudom vratio vid jednom slijepom čovjeku. Nakon ovog iscjeljenja, čovjek je primio hrišćanstvo. Čudo je, međutim, izazvalo zavist među ljekarima koji su prethodno pokušavali da mu pomognu, ali bez uspjeha. Zbog toga su Pantelejmona optužili da je hrišćanin.

Zbog svoje vjere Sveti Pantelejmon izveden je pred cara Maksimijana. Ni tada nije odstupio od hrišćanstva, već je javno ispovijedio svoju vjeru. Pred carem je potom izliječio čovjeka koji je dugo bolovao, čime je zadivio prisutne i doprinio da brojni neznabošci prihvate hrišćansku vjeru.

Car Maksimijan naredio je da Pantelejmon bude mučen, ali ni teška stradanja nisu slomila njegovu vjeru. Prema predanju, Gospod mu se tokom mučenja više puta javljao i iscjeljivao njegove rane.

Kada je došlo vrijeme za pogubljenje, Sveti Pantelejmon kleknuo je i počeo da se moli. Dželat je zamahnuo mačem i udario ga po vratu, ali se mač polomio. Pošto ga nije bilo moguće pogubiti dok se molio, Sveti Pantelejmon je najprije završio molitvu, a potom sam dao znak da izvrše kaznu.

Postradao je 304. godine, a njegove mošti i danas se poštuju kao čudotvorne. Njegovo ime pominje se u molitvama tokom vodoosvećenja i jeleosvećenja.

Dijelovi moštiju Svetog Pantelejmona čuvaju se u manastiru Hilandaru, ali i u Beogradu — u hramu Rođenja Presvete Bogorodice na Kalemegdanu, poznatom kao crkva Ružica, zatim u hramu Svetog Arhangela Gavrila i u hramu Svete Trojice, odnosno Ruskoj crkvi, koja se nalazi u podvorju Moskovske patrijaršije.

Zahvaljujući svom životu i daru iscjeljenja, Sveti Pantelejmon gotovo dva milenijuma zauzima posebno mjesto u hrišćanskoj tradiciji kao zaštitnik ljekara i farmaceuta. Njegovo ime znači „svemilostivi“.

Praznik Svetog velikomučenika Pantelejmona obilježava se 27. jula po starom, odnosno 9. avgusta po novom kalendaru.