Njegovo visokopreosveštenstvo mitropolit dabrobosanski Hrizostom služio je danas u vlaseničkom naselju Rašića Gaj parastos za oko 200 srpskih civila koje su ustaše zvjerski ubile u ovom mjestu tokom Drugog svjetskog rata.

Mitropolit Hrizostom istakao je u besjedi da je očuvanje kulture sjećanja i molitvenog spomena na sve stradalnike, a posebno mučenike u Rašića Gaju, uzvišena hrišćanska obaveza.

- Ovdje su postradali najuticajniji i najpoštovaniji Srbi toga vremena, uključujući i šest sveštenika. Bez obzira na nivoe i činove, svi su oni slika Božija i stradali su po ugledu na Hrista na Golgoti - rekao je vladika Hrizostom.

Vladika je naglasio da na području opštine Vlasenica postoje još tri velika stratišta koja zahtijevaju veću pažnju i molitveni spomen.

- Žao mi je što nisam ranije bio u prilici da dođem na ovo mjesto i služim parstos, ali nikada nije kasno da im odamo počast. Neka im je vječno Carstvo Božije, a nama Bog da da utjehu da bar malo budemo slični njima u našoj vjeri i žrtvi - zaključio je mitropolit Hrizostom.

Parastos i molitveni pomen služeni su i na Vojničkom groblju u Vlasenici, gdje se nalazi spomen-ploča posvećena žrtvama stradalim u Rašića Gaju.

Autor monografije "Stradanje Srba vlaseničkog kraja u 19. i 20. vijeku" Milenko Stanić rekao je da se nakon 80 godina od tragedije koja je zadesila srpski narod u Vlasenici, kada je mučki ubijeno nekoliko stotina Srba, prvi put na sistematičan način obilježava ovo stradanje.

- Propušteno je mnogo godina, a da nismo utvrdili precizan spisak stradalih u Rašića Gaju, koliko je ubijeno na Pločama, a koliko transportovano u koncentracioni logor Jasenovac - istakao je Stanić.

On je naglasio da trenutna opštinska vlast prvi put sistematično pristupa ovom pitanju, te da će se kroz angažovanje stručnih istraživača doći do tačne evidencije svih žrtava.

- Cilj je da njihovo stradanje obilježimo na odgovarajući način, možda i izgradnjom kapele, gdje bi potomci žrtava mogli na dostojanstven način da se pomole za svoje pretke. Imamo odgovornost prema žrtvama koje su na najsuroviji način umorene u Rašića Gaju, a riječ je o najuglednijim Srbima ovog kraja - rekao je Stanić.

On je podsjetio da su se egzekucije dogodile u periodu od 21. juna 1941. godine do prvog oslobođenja Vlasenice, 10. avgusta iste godine, kada su mjesne ustaške snage vršile masovni pokolj, hapšenja i protjerivanja domaćeg srpskog stanovništva.

- Neki su ubijeni kod kuće, neki u Rašića Gaju, neki u logorima u samoj Vlasenici, a dosta ih je transportovano prema Sarajevu i logoru Jasenovac. Prema mojim evidencijama, samo ovdje je umoreno i šest sveštenika. Pred nama je veliki zadatak da tačno utvrdimo žrtve Rašića Gaja, ali i drugih jama u ovom kraju, kako bismo se bar djelimično odužili našim precima - poručio je Stanić.

Autor monografije "Ekonomsko-geografske odlike opštine Vlasenica, sa posebnim osvrtom na razvoj turizma" Vidomir Obradović rekao je novinarima da je u okviru svojih naučnih istraživanja detaljno obradio regiju Birač i Vlasenicu, istražujući stradanja Srba od Balkanskih ratova, Prvog i Drugog svjetskog rata, pa sve do Odbrambeno-otadžbinskog rata.

- Na tome putu nailazio sam na zastrašujuće podatke i zločine koji su vršeni nad srpskim stanovništvom, kao i na brojne jame i stratišta. Uradio sam topografsku inventarizaciju svih tih mjesta i to objelodanio u svojim knjigama - rekao je Obradović.

On je istakao da su ovi podaci važni za njegovanje kulture sjećanja i za objektivno sagledavanje obima tragedije koja je zadesila ovaj kraj.

- U ustaškom logoru na Han Pogledu, odnosno na Pločama, stradalo je blizu 2.000 Srba, Jevreja i Roma, dok je u samom Rašića Gaju ubijeno oko 200 ljudi, među kojima i šest sveštenika, uključujući i protu Dušana Bobara. Riječ je o monstruoznim zločinima i najsvirepijim metodama mučenja sveštenstva i srpskih domaćina - rekao je Obradović.

On je dodao da je na području opštine Vlasenica poznato petnaestak stratišta, od kojih neka još nisu ni obilježena, iako lokalno stanovništvo zna za njih.

- Podaci o svim stratištima i memorijalnom turizmu detaljno su obrađeni u mojim naučnim radovima, odnosno u publikacijama `Turističko-geografska monografija opštine Vlasenica i `Turističko-geografska monografija regije Birač`, koje su od tri univerziteta proglašene za djela od nacionalnog značaja - zaključio je Obradović.

Rašića Gaj predstavlja jedno od najvećih masovnih gubilišta srpskog naroda u vlaseničkom kraju tokom Drugog svjetskog rata, gdje su ustaške snage na najsvirepiji način usmrtile šest sveštenika, više stotina civila – žena, djece i staraca.

Molitvenom okupljanju prisustvovali su načelnik opštine Vlasenica Miroslav Kraljević, predstavnici lokalne vlasti i institucija, koji su odali počast nevinim žrtvama.