NDH je bila fašistička tvorevina u Drugom svjetskom ratu, na čijem se čelu nalazio ustaški poglavnik Ante Pavelić. Istorijski izvori navode da su odmah po osnivanju NDH ustaše počele teror nad Srbima, Jevrejima i Romima, a do jeseni 1941. godine godine u Srbiju je protjerano oko 200.000 Srba.
Na prostoru NDH formirani su brojni logori, a uz blagoslov Vatikana i Rimokatoličke crkve u Hrvatskoj, pravoslavni Srbi su prisilno pokatoličavani. Najdrastičniji oblik terora nad Srbima, Jevrejima i Romima bili su masovni pokolji.
Najpoznatije stratište bio je koncentracioni logor Jasenovac u kojem je ubijeno oko pola miliona Srba, a cijele srpske porodice ugašene.
U periodu od ljeta 1941. do kraja aprila 1945. godine, ta najveća fabrika smrti u Drugom svjetskom ratu ili balkanski Aušvic, funkcionisao je kao dio represivnog aparata tog režima i ostao je jedan od najmračnijih simbola stradanja u Drugom svjetskom ratu.
Na prostoru NDH formirani su i logori za djecu, jedini takve vrste u Drugom svjetskom ratu. Istorijski podaci ukazuju da je samo sa područja Kozare stradalo više od 19.000 srpske djece, što od ustaškog metka i noža, što od gladi i bolesti u mnogim logorima i bolnicama.
Takođe, na širem prostoru NDH postojala su brojna mjesta masovnih stradanja, uključujući jame i stratišta na području Hercegovine, Like, Korduna i Banije, u koje su bacani ubijeni Srbi.
NDH je bila puna logora, a osim Jasenovca, tu su bili Stara Gradiška, Jadovno, Jastrebarsko, Gospić, vila "Luburić", Danica, Livno, Donja Gradina, Đakovo, Kerestinec, Kruščica, Lepoglava, Lobor, Pag, Stupačinovo, Tenja i Caprag.
Jedan od najvećih zagovornika progona Srba bio je ministar obrazovanja i vjere u NDH Mile Budak.
Nadzor nad svim logorima u Jasenovcu Pavelić je povjerio Vjekoslavu Maksu Luburiću koji je ovo mjesto patnje i stradanja zatočenih Srba, Jevreja i Roma povremeno posjećivao i činio takve zločne da su ga čak i Nijemci okarakterisalo kao "mentalno bolesnog".
Luburić je pobjegao iz NDH preko Austrije u Španiju, gdje je ubijen u atentatu koji je, navodno, izvršila tajna služba SFRJ. Vojni sud SFRJ osudio je Pavelića u odsustvu za ratne zločine, a umro je u Madridu 1959. godine od rana zadobijenih u atentatu koji je na njega dvije godine ranije izvršio Blagoje Jovović.
Istorijski je zabilježeno da je režim NDH bio pod snažnim uticajem nacističke Njemačke i fašističke Italije, a najozloglašenija ustaška formacija je bila „Crna legija“ osnovana u Sarajevu 1941. godine. Njom je komandovao Jure Francetić, a njegov zamjenik je bio Rafael Boban. Zbog strašnih zločina, njemački vojni predstavnici tražili su od ustaškog poglavnika Ante Pavelića da rasformira tu ustašku jedinicu ili da ukloni Francetića sa njenog čela.
Politički program NDH bio je zasnovan na ideji etničkog i političkog inženjeringa, što je dovelo do masovnih zločina i velikih stradanja tokom Drugog svjetskog rata.
Istorijski period NDH ostaje jedan od najmračnijih dijelova istorije Balkana i Evrope, koji i danas izaziva snažne istorijske i društvene rasprave.
