Vitamin D ili vitamin sunca jedini je vitamin koji tijelo može proizvesti samo (endogena sinteza), jer nastaje u koži pod uticajem sunčeve svjetlosti.

U našem tijelu djeluje kao hormon koji ima receptore u gotovo svim ćelijama ljudskog tijela i potiče transkripciju više od 200 različitih gena.

Utiče na mnoge vitalne funkcije: reguliše metabolizam kalcijuma i fosfata, omogućava mineralizaciju kostiju i poboljšava prirodnu otpornost.

Zbog toga je tokom cijelog života neophodan za razvoj i regeneraciju kostiju i zuba te za bolje funkcioniranje imunog sistema.

Nedostatak vitamina D postao je globalni zdravstveni problem

Zbog savremenog načina života ne provodimo dovoljno vremena napolju da bismo se izložili dovoljnoj količini sunčeve svjetlosti za endogenu sintezu vitamina D.

Na to skreće pažnju i prof. dr. Aleksandra Marković, interinista, endokrinolog, koja naglašava da povećane potrebe za vitaminom D imaju djeca, tinejdžeri, trudnice, starije osobe jer njihova koža proizvodi manje vitamina D, gojazni jer se vitamin D pohranjuje u masnom tkivu, pacijenti s određenim bolestima (gastrointestinalni, bubrezi, jetra itd.) i oni koji uzimaju određene lijekove (antiepileptike, glukokortikoide).

Izlažite se suncu dovoljno, ali nemojte pretjerivati!

U proljeće i ljeto glavni izvor vitamina D je izlaganje suncu (ultraljubičasto B, UVB), koje omogućava endogenu sintezu vitamina D u koži.

Procjenjuje se da je dovoljno i 15 minuta izlaganja suncu dnevno, naravno ako smo u kratkim hlačama i kratkim rukavima. Višak vitamina D se pretvara u neaktivan oblik koji se skladišti u tijelu (u masnom tkivu, skeletnim mišićima).

To znači da nivo aktivnog vitamina D u organizmu ne raste toliko čak ni pri prekomjernom izlaganju suncu da bi to moglo biti opasno. Međutim, postoji povećan rizik od dugotrajnog oštećenja kože koja može dovesti do raka kože.

Vitamin sunca je nezamjenljiv za kosti i imuni sistem

Neka istraživanja pokazuju da osobe s dovoljnim količinama vitamina D rjeđe obolijevaju od dijabetesa, raka, kardiovaskularnih i autoimunih bolesti.

Vitamin D takođe povećava otpornost na virusne respiratorne infekcije, ali i ako se razbolimo, bolest je blaža.

- Takođe se pokazalo da unos vitamina D smanjuje učestalost akutnih respiratornih infekcija, poput gripe i drugih virusa, tokom zime, ponajviše kod osoba sa značajnim nedostatkom vitamina D. Još nemamo  rezultate istraživanja koji bi dokazali da nadoknada vitaminom D smanjuje rizik od infekcije SARS-CoV-2 i ublažava tok Kovida-19. No, poznati su mnogi mehanizmi pomoću kojih bi vitamin D mogao povećati otpornost na infekcije i ublažiti tok bolesti - ističe prof. dr. Marković.