Služenjem parastosa i polaganjem cvijeća za poginule i umrle pripadnike Prve sarajevske mehanizovane brigade na spomen-obilježju u Miljevićima obilježene su 34 godine od njenog formiranja.

Predsjednik Boračke organizacije Istočno Novo Sarajevo Dragiša Tuševljak podsjetio je da je brigada imala isključivo odbrambeni karakter, te da je odgovorila ciljanom zadatku – da obrani srpsko civilno stanovništvo po dubini teritorije.

- Cijena toga su bile žrtve, te je brigada imala 609 poginulih boraca, devet pripadnika Ministarstva unutrašnjih poslova – naveo je on.

Prema njegovim riječima, kroz brigadu je prošlo oko 5.000 boraca, a svaki drugi je jednom ili više puta ranjavan.

- Naša obaveza je da našim saborcima koji su živi i porodicama poginulih boraca pomognemo. Radimo sve da se njihov status poboljša, a lik srpskog borca u društvu mora biti prepoznatljiv i više poštovan, na ulici, ali i u svim institucijama – rekao je on.

Kako je dodao, radi se na tome da mlađa populacija ulazi u organe boračkih organizacija, kako bi se nastavila kultura sjećanja.

Obilježavajući ovaj značajan datum, načelnik opštine Istočno Novo Sarajevo Jovan Katić izrazio je zahvalnost svim pripadnicima Prve sarajevske mehanizovane brigade na herojskim borbama i poduhvatima kojim su u proteklom ratu učinili da teritorija sarajevskog ratišta ostane odbranjena.

Poseban značaj ovom datumu daje i činjenica da se poklapa sa krsnom slavom Opštine Istočno Novo Sarajevo.

- Dodatno se sabiramo oko onih vrijednosti, koje su značile svakom čovjeku koji je tada stao u odbranu Republike Srpske i priključio se Prvoj sarajevskoj mehanizovanoj brigadi. Zbog svega što su oni uradili i doprinosa koji su dali u stvaranju Republike Srpske, mi moramo u miru da budemo okupljeni jedni oko drugih i ne smijemo se dijeliti. Samo tako nećemo izdati one koji su dali živote za Republiku Srpsku – rekao je on.

Foto: katera.news

Prva sarajevska mehanizovana brigada se sastojala od 14 jedinica i to: tri pješadijska bataljona, oklopnog bataljona, mehanizovanog bataljona, mješovitog artiljerijskog diviziona, čete izviđača, čete vojne policije, voda PVO, čete inžinjerije, čete veze, pozadinskog bataljona, paljanske i trnovske čete.

Brigada je imala dovoljno borbenih sredstava, ali je oskudijevala u oficirskom kadru i obučenom ljudstvu.

Brigada je bila prisutna na tri fronta, a prvi je uži sarajevski od Ilinjače, Kotorca, Kule, Dobrinje jedan i četiri, Naselja Starosjedilaca, kasarne "Slaviša Vajner Čiča", brda Mojmilo, Ozrenske ulice, Šanca, "Željinog" stadiona, od Hrasna, duž Miljacke do Vrbanja mosta, Grbavice jedan i dva, Gornjih i Donjih Kovačića, Jevrejskog groblja, kasarne Bosut, Debelog brda, Zlatišta i dijela Trebevića, po dubini Tvrdimići, Orčeve vode i Kijevo.

Drugi front je bio Trnovsko ratište, Treskavica, Igman i Rogoj, a treći od Srednjeg, Nišićke visoravni do Olova.

Jedinice Brigade učestvovale su na goraždanskom i bihaćkom ratištu.

Učestvovala je u briljantno izvedenoj akciji "Lukavac 93", spajanje Sarajevsko-romanijske regije sa Hercegovinom, oslobađanje Trnova. Druga veća operacija koju je izvodio Sarajevsko-romanijski korpus bila je pod nazivom "Pancir-93" ili oslobađanje šireg dijela Nišićke visoravni i značila je bolje povezivanje zone odgovornosti od Sokoca preko Ilijaša i Vogošće. Treća operacija u kojoj je učestvovala Prva sarajevska mehanizovana brigada bila je "Zvijezda 94" ili oslobađanje goraždanske enklave. U ovoj operaciji angažovana je jedinica veličine čete i jedna mješovita oklopna grupa.

Posebno treba istaći dvije velike napadne operacije muslimanskih jedinica. Prva operacija "Koverat" ili "Sloboda 92" počela je 19. decembra 1992. godine, pokušaj neprijatelja da deblokira Sarajevo na pravcu Igman-Trnovo-Dobre Vode-Ulobići-Trebević-Sarajevo.

Napad je izvršila operativna grupa Igman jačine oko 4.500 vojnika, angažovanih iz cijele Hercegovine, Zenice, i sa njima jedinice "Crni labudovi".

Epilog je bio potpuni krah muslimanskih snaga uz velike gubitke, dok su srpske jedinice imale minimalne gubitke, ali i mnogo ranjenih borca.

Druga operacija "Tekbir" ili konačna deblokada Sarajeva uslijedila je u ljeto 15. jula 1995. godine. Takozvana Armija BiH je na ovaj napad na unutrašnji prsten angažovala oko 60.000 boraca, a na spoljni dodatno još 20.000. Omjer je bio šest prema jedan u korist neprijatelja, a oružja i oruđa približno jednak.

Rezultat je bio poraz i potpuni slom ofanzive neprijatelja i prekid borbenih dejstava.

Brigada je u potpunosti izvršila svoj odbrambeni ratni zadatak u dodijeljenoj zoni odgovornosti, sačuvani su životi civila, materijalna dobra i teritorija, a nije izgubljen nijedan kvadratni metar dodijeljene zone.

Nažalost, urbani prostor Srpskog Novog Sarajeva morao se napustiti kao posljedica odluke Dejtonskog mirovnog sporazuma. Cijena je opet bila velika, prevelika, bolna, napustiti teritoriju koja je krvlju natopljena najboljih boraca i odbranjena, zaista nije bilo lako.

Za svoj doprinos u Odbrambeno-otadžbinskom ratu Brigada je odlikovana Ordenom Nemanjića, ukazom predsjednika Republike Srpske 2022. godine.

Odlukom Glavnog štaba Vojske Republike Srpske 22. maja 1992. godine formiran je Sarajevsko-romanijski korpus VRS. Zona Korpusa obuhvatala je teritoriju gradskih opština i Han Pijesak i Rogatica.

Komanda Sarajevsko-romanijskog korpusa bila je smještena u kasarni "Slobodan Princip Seljo" u Lukavici i tu je ostala do kraja rata.

Kroz Korpus je prošlo oko 15.000 boraca, a u borbenim dejstvima za slobodu Republike Srpske živote je položilo oko 4.000 boraca.