Proslave kojima se obilježava proglašenje Novog Sada kao ovogodišnje evropske prestonice kulture, a koje počinju danas, nastavljaju se i narednih dana programom koji se osvrće na tradicionalnu srpsku slavu, naše prvo kulturno dobro ubrojeno u registar nematerijalnog kulturnog nasljeđa Uneska.

Centralni događaj svečanog otvaranja Evropske prijestonice kulture zakazan za 20 sati i 22 minuta je proslava „Zeniteum :: 2022“ reditelja Dragana Živadinova, na jednom od glavnih gradskih bulevara, koja kroz umjetnost slavi velika imena srpske nauke – Milevu Marić Anštajn i Milutina Milankovića.

Svečano otvaranje obilježiće i velika izložba „Vreme i vaseljena” - priča o Milutinu Milankoviću kroz prizmu umjetnosti.

Marija Magdalena, Carica Milica, Hrist u srpskoj narodnoj nošnji

Programom „Slava“ svečanosti evropskog Novog Sada nastavljaju se 14. i 15. januara, a s namerom da se njime obeleži stara tradicija na nov način – uz pesmu horova, muziku tamburaša i istoimenu izložbu fotografija tradicionalnih nošnji naroda koji žive u Vojvodini čiji je autor svjetski priznati fotograf i grafički dizajner Pavel Surovi.

Kraljevski samuraj (Prizren, Kosovo i Metohija, srpska narodna nošnja) - Sputnik Srbija, 1920, © Foto : Pavel Surovi

Ova izložba „Slava“ autora Surovog koji je nagrađen Prvom nagradom na međunarodnom festivalu Etnomoda u Sankt Peterburgu - mnogobrojnim gostima iz inostranstva ponudiće i jedno po svemu neobično i umjetnički uverljivo lice Srbije.

- Svaka nošnja koju sam izabrao morala me je asocirati na neku istorijsku ličnost, zanimanje, lik iz bajke. Drugu inspiraciju pronalazio sam u starinskim predmetima kao što su ikone, krst, žezlo. Tako sam pronašao staru rusku ikonu Arhangela Mihaila staru oko 150 godina koja me je inspirisala da napravim vojskovođu Arhangela Mihaila pored koje će sveštenici držati slavsku službu - kaže za Sputnjik Pavel Surovi.

Vojskovođa Arhangel Mihail (Janj, Republika srpska, srpska narodna nošnja) - Sputnik Srbija, 1920, © Foto : Pavel Surovi

Ovaj umetnički fotograf otkriva da se na njegovim radovima, pored Arhangela Mihaila, nalaze i Isus Hrist, Marija Magdalena, Kosovski samuraj, srpske templarke, Grdana, Carica Milica i ističe da su oni više od multikulturalnosti i suživota naroda na ovim prostorima zbog toga što skrivaju sublimirane poruke i priču u sebi.

„Tako, na primer, Carica Milica nosi arhaičnu i jedinu sačuvanu krunu iz Mrkonjić grada koju su nosile neveste pred udaju. Ona u ruci drži ikonu ruskog Patrijarha čime se kroz lik Carice Milice naglašava duhovnost Srba i bratskog ruskog naroda“, otkriva Surovi.

Carica Milica (Mrkonjić Grad, Republika Srpska, srpska narodna nošnja) - Sputnik Srbija, 1920, © Foto : Pavel Surovi

Pavelove fotografije prikazuju jedinstven spoj umjetnosti i etnologije, tradicije i modernog doba, kao i istorijsko – nacionalno obilježje u domenu modnog dizajna. Otuda s razlogom predstavljaju Evropsku prestonicu kulture u duhovnom, istorijskom, filozofskom i hrišćanskom smislu.

Srbija je zemlja ratnika

- Srbija je zemlja ratnika i to je bio moj moto, otuda sam srpske žene želio da predstavim kao ratnice. Tokom srpske istorije, mnoge žene morale su biti hrabrije od muškaraca - smatra ovaj fotograf.

Na njegovim radovima u prvom planu su arhetipovi i razumevanje ženske snage i ljepote od prapočetka, dok je pomalo skrivena ali veoma prisutna i vjera i okretanje prema Bogu.

- Bog i Isus Hrist svugdje su prisutni i artikulisani čak i kroz arhaičnu narodnu nošnju i ćilime. Žene su nosile krstove u rukama, na grudima, izvezene na oplećcima, pa i duvane perle u obliku krstova i cvijeća. Stara arhaična nošnja je odavala i pripadnost državi i religiji - kaže Surovi.

Srpski fotograf Pavel Surovi i svetski model Marija Žeželj - Sputnik Srbija, 1920,
© Foto : Pavel Surovi

Da se izložbom „Slava“ na jedinstven način bogati ponuda ovogodišnje evropske prestonice kulture, svjedoče izloženi radovi Pavela Surovog koji - svojim porukama skrivenim u slovenskim narodnim nošnjama, iza stotina slojeva otkrivaju nedodirljivu ljepotu srpskog naroda.