Milutin Milanković - Jedan od najvećih svjetskih umova

28.05.2025. 10:37
27
IZVOR: srna.rs

Srpski matematičar, astronom i geofizičar Milutin Milanković, veliki svjetski naučnik, osnivač Katedre za nebesku mehaniku na Univerzitetu u Beogradu i potpredsjednik Srpske akademije nauka i umetnosti rođen je na današnji dan 1879. godine.

Milanković je jedan od najčuvenijih srpskih naučnika, kojeg je Nasa uvrstila među 15 najvećih umova svih vremena koji su proučavali Zemlju.

Milutin Milanković bio je prvi srpski doktor tehničkih nauka, a u sferi njegovih interesovanja bile su matematika, astronomija, klimatologija i geofizika.

Bio je dopisni član Srpske kraljevske akademije, a 1923. godine predložio je reformu julijanskog kalendara, koju je pravoslavna crkva prihvatila.

Milanković je sačinio najtačniji kalendar, prema kojem tropska godina traje 365 dana, pet časova, 48 minuta i 48 sekundi, a podršku su mu pružili klimatolog Vladimir Petrovič Kepen i geofizičar Alfred Vegener.

Jednom krateru na tamnoj strani Mjeseca dato je njegovo ime, što je zvanično usvojeno na kongresu Međunarodne astronomske unije 1970. godine u Brajtonu.

Ista organizacija je 1973. godine u Sidneju donijela odluku da i jedan krater na Marsu bude nazvan po ovom srpskom velikanu.

Asteroid koji su otkrili srpski astronomi 1936. godine prvobitno nazvan "1936 GA" preimenovan je 1979. u "1605 Milanković".

Evropsko geofizičko društvo je 1993. godine ustanovilo Medalju Milutin Milanković, koja se dodjeljuje naučnicima za izuzetne zasluge u dugoperiodičnom proučavanju i modeliranju klime. Od 2003. godine, ovu medalju za geonauke dodjeljuje EU.

Američki naučnici Džon Imbri i Ketrina Palmer Imbri objavili su knjigu "Ledeno doba: rješenje tajne", u kojoj su priznali tačnost Milankovićeve teorije.

Mnogi skupovi su nazvani po ovom velikanu, a 1993. godine ustanovljena je Medalja Milutin Milanković, koju dodjeljuje Evropsko geofizičko društvo. Godine 2004. njegov lik je krasio poštanske markice bivše Srbije i Crne Gore, a sedam godina kasnije novčanicu od 2.000 srpskih dinara.

Ulica na Novom Beogradu zove se Bulevar Milutina Milankovića.

- Naša atmosfera, o tome nema sumnje, ženske je prirode, ona treperi pod žarkim poljupcem Sunca, često se naoblači i namrgodi, a kadgod huče, besni i zipara - pisao je Milanković.

Nakon Milankovićeve smrti neki naučnici su osporili njegovu astronomsku teoriju, ali deset godina kasnije ponovo su počeli da je razmatraju. Rasprava je okončana 1972. godine, kada je i dokazana ispravnost Milankovićevih ciklusa.

On je uveo matematičko modelovanje u građevinarstvo, a njegov patent je "Prilog teoriji armiranobetonskih nosača".

Milanković je 1916. godine objavio rad "Ispitivanje klime planete Mars", pa je dokazao da Crvena planeta ima ekstremnu klimu zbog koje na njoj nije moguć život. Osim ove planete, proučavao je klimatske uslove na Merkuru i Veneri.

Ustanovio je astronomsku teoriju klime kao generalnu matematičku teoriju osunčavanja.

Napravio je matematički model Zemlje, koju je smatrao čvrstim, fluidnim i elastičnim tijelom. Izveo je jednačine poznate kao Milankovićeva teorema, a 1932. godine objavio rad "Numeričko izračunavanje sekularne putanje Zemljinih polova rotacije".

Kralj Aleksandar Prvi Karađorđević odlikovao je Milankovića Ordenom Svetog Save trećeg reda, a kralj Petar Drugi Jugoslovenskom krunom trećeg reda.

Milanković je 1939. godine započeo životno djelo u kojem je objedinio sva proučavanja koja je zapisivao u knjigama i sveskama - "Kanon osunčavanja Zemlje i njegova primena na problem ledenih doba", koji je 1941. objavila Srpska kraljevska akademija.

Odbio je da potpiše Apel srpskom narodu i podrži njemačku okupaciju zemlje.

Milutin Milanković je 1958. godine doživio moždani udar i preminuo u 80. godini u Beogradu, gdje je i sahranjen.

Osam godina kasnije, njegovi posmrtni ostaci preneseni su u rodni Dalj i sahranjeni u porodičnoj grobnici na pravoslavnom groblju na obali Dunava, kako je i želio. 

Komentari 27
  • Generic placeholder image
    ConnieDaw 25.08.2025. 10:28
    buy generic xenical for sale - https://asacostat.com/# xenical 120mg usa
  • Generic placeholder image
    ConnieDaw 22.08.2025. 10:09
    buy forxiga sale - https://janozin.com/ buy dapagliflozin pills
  • Generic placeholder image
    ConnieDaw 17.08.2025. 13:43

    I’ll certainly carry back to skim more. http://bbs.dubu.cn/home.php?mod=space&uid=395585
  • Generic placeholder image
    ConnieDaw 08.08.2025. 17:16

    With thanks. Loads of erudition!
    https://doxycyclinege.com/pro/spironolactone/
  • Generic placeholder image
    mh6u6 24.07.2025. 10:00

    This is the amicable of serenity I have reading. https://aranitidine.com/fr/cialis-super-active/
  • Generic placeholder image
    o6exs 21.07.2025. 18:55

    This is the kind of advise I find helpful. https://prohnrg.com/product/diltiazem-online/
  • Generic placeholder image
    ConnieDaw 19.07.2025. 09:32

    I couldn’t resist commenting. Warmly written! https://ursxdol.com/ventolin-albuterol/
  • Generic placeholder image
    fbz1a 18.07.2025. 18:57

    This website absolutely has all of the information and facts I needed adjacent to this case and didn’t positive who to ask. https://buyfastonl.com/
  • Generic placeholder image
    toi7i 16.07.2025. 20:04
    viagra generic - https://strongvpls.com/ cheap viagra no rx
  • Generic placeholder image
    ConnieDaw 16.07.2025. 10:16

    I’ll certainly bring to read more. buy nolvadex medication
  • Generic placeholder image
    5gq52 14.07.2025. 15:20
    cialis and poppers - cialis vs flomax for bph buy cialis overnight shipping
  • Generic placeholder image
    ConnieDaw 14.07.2025. 05:28
    generic zantac - https://aranitidine.com/ ranitidine 150mg cost
  • Generic placeholder image
    bqql4 12.07.2025. 23:10
    cialis free trial phone number - on this site cheapest 10mg cialis
  • Generic placeholder image
    pgavt 11.07.2025. 13:14
    cenforce 100mg canada - cenforce 100mg cheap order cenforce 50mg
  • Generic placeholder image
    qrcv9 10.07.2025. 00:00
    fluconazole 100mg for sale - https://gpdifluca.com/ buy diflucan 100mg online
  • Generic placeholder image
    7hvzx 04.07.2025. 16:12
    purchase amoxil generic - combamoxi amoxil oral
  • Generic placeholder image
    p5wfo 02.07.2025. 01:20
    order prednisone 5mg generic - https://apreplson.com/ buy prednisone 20mg online cheap
  • Generic placeholder image
    syiu2 30.06.2025. 03:07
    buy mobic no prescription - tenderness mobic over the counter
  • Generic placeholder image
    jruhq 28.06.2025. 05:52
    order medex generic - https://coumamide.com/ buy losartan 25mg online
  • Generic placeholder image
    xc8ge 26.06.2025. 19:25
    order nexium 40mg for sale - https://anexamate.com/ nexium 20mg sale
  • Generic placeholder image
    502vb 25.06.2025. 02:43
    generic augmentin 625mg - https://atbioinfo.com/ order ampicillin generic
  • Generic placeholder image
    d0t9k 23.06.2025. 01:07
    buy generic zithromax - zithromax 250mg price nebivolol 5mg tablet
  • Generic placeholder image
    i5gz8 20.06.2025. 21:29
    buy amoxil generic - buy diovan 80mg pills where can i buy ipratropium
  • Generic placeholder image
    52shm 17.06.2025. 23:57
    buy inderal pills for sale - cost methotrexate order methotrexate 10mg without prescription
  • Generic placeholder image
    how to buy metronidazole 10.06.2025. 17:16

    I am in fact thrilled to coup d'oeil at this blog posts which consists of tons of profitable facts, thanks towards providing such data.
  • Generic placeholder image
    cheap cialis in nz 08.06.2025. 23:16

    I’ll certainly bring back to review more.
  • Generic placeholder image
    oksgy 07.06.2025. 04:38
    where can i buy generic clomid without dr prescription cost of cheap clomid for sale rx clomiphene clomid tablete order cheap clomiphene tablets clomiphene tablets price in pakistan buying clomid without prescription
Povezane vijesti
Čarls Bukovski rođen prije 105 godina: Koja vam je omiljena knjiga “prljavog starca”? Čarls Bukovski rođen prije 105 godina: Koja vam je omiljena knjiga “prljavog starca”?
Prošlo je 107 godina od ubistva ruske carske porodice Romanov Prošlo je 107 godina od ubistva ruske carske porodice Romanov
Životna priča Pavla Vuisića, vječitog boema koji je mrzio glumu Životna priča Pavla Vuisića, vječitog boema koji je mrzio glumu
Najčitanije
  • Kako je oficir Aleksandar Studen oborio NATO avion iznad Pala (FOTO)
    21h 55m
    10
  • Godišnjica početka NATO agresije na Srpsku
    22h 4m
    3
  • Godišnjica brutalnog ustaškog ubistva 150 nedužnih i srpskog slikara Save Šumanovića
    21h 14m
    1
  • Tadija Sondermajer, pilot kojem se divila Evropa: Obrisani heroj srpskog neba
    21h 15m
    1
  • Nekada pruga, a uskoro staza za bicikliste i šetače (FOTO)
    20h 45m
    0