Hrvatska je 3. marta prije 32 godine, napadom na tadašnji Bosanski Brod, izvršila otvorenu agresiju, dok je 26. marta regularna hrvatska vojska u selu Sijekovac počinila krvavi zločin nad nevinim Srbima, oslanjajući se na paravojne formacije iz BiH - HVO i zloglasnu "Patriotsku ligu", izjavio je Srni počasni general Vojske Republike Srpske Blagoje Kovačević.

- Otcijepljena Hrvatska otvoreno je promovisala iste ciljeve i postupke kao i za vrijeme NDH od 1941. do 1945. godine, a želja hrvatskog rukovodstva o uspostavljanju državne granice na Savi i Drini nimalo nije izblijedila, kao ni ona da na tom širokom prostoru ne bude više srpskog naroda - rekao je Kovačević.

Prema njegovim riječima, muslimani u takozvanoj RBiH bili su tada potrebni da pomognu u lakšem ostvarenju tog sna.

Čelne stranke muslimanskog i hrvatskog naroda u BiH, početkom devedesetih godina prošlog vijeka, bile su u koaliciji, ali taj odnos nije bio najiskreniji.

HDZ iz BiH slijedio je politiku matične istoimene stranke iz Hrvatske i bio u saglasnosti sa SDA samo u mjeri ostvarenja sopstvenih političkih ciljeva i pomagao joj u borbi protiv interesa srpskog naroda.

Zbog toga je 3. marta 1992. godine, ističe Kovačević, tada već međunarodno priznata Hrvatska napadom na ondašnji Bosanski Brod, izvršila otvorenu agresiju.

NAPADI NA SRBE U BRODU, SIJEKOVCU, KUPRESU, RAVNOM...

Uporedo sa agresijom na Bosanski Brod, napadi su nastavljeni na području Kupresa i sela Ravno, u zaleđu Dubrovnika, što je bio definitivan uvod u krvavi građanski i vjerski sukob.

Odmah, poslije secesije od SFRJ, krnje Predsjedništvo takozvane RBiH počelo je sa organizovanjem i sprovođenjem slovenačkog i hrvatskog scenarija.

Na teritoriji koju su kontrolisale muslimansko-hrvatske vlasti naredile su opkoljavanje i blokiranje kasarni i drugih objekata JNA. Linija komandovanja u tadašnjoj JNA bila je narušena.

SUKOBI U PODIJELjENOM MUP-u TADAŠNjE BiH

Prvi oružani sukobi policijskih snaga podijeljenog MUP-a u BiH desili su se u Sarajevu. Urađeno je tačno onako kako je muslimanski ratni lider Alija Izetbegović javno izjavio: "Žrtvovaću mir radi suverene BiH".

Kovačević, koji je predsjednik Skupštine Republičke organizacije starješina Vojske Republike Srpske, više puta je naglašavao da je glavni krivac za izbijanje građanskog rata 1992. godine u BiH Alija Izetbegović, koji je sa dva važna međunarodna mirovna sporazuma povukao potpise na nagovor bivšeg američkog ambasadora Vorena Cimermana, ali i zbog pritiska SDA, koja nije željela nikave dogovore sa Srbima u BiH.

Pogaženi su svi dotadašnji sporazumi i dogovori ustanovljeni prilikom formiranja vlasti u BiH i već 3. aprila 1992. godine u 13.00 časova, da bi prikupila što više opreme i naoružanja. Specijalna jedinica /SJ/ MUP-a takozvane RBiH iz skladišta opreme i naoružanja, dotadašnje zajedničke specijalne jedinice, na Krteljima kod Butmira, izvukla je naoružanje, specijalna vozila i drugu opremu.

Da bi spriječili ovo neovlašteno postupanje SJ MUP-a takozvane RBiH i potpuno zauzimanje objekta "Krtelji", intervenisala je već uspostavljena Policijska jedinica rezervnog sastava MUP-a Republike srpskog naroda BiH u sadejstvu sa jedinicom Teritorijalne odbrane /TO/ iz Vojkovića.

Došlo je do upotrebe oružja i srpske snage su u toku noći između 3. i 4. aprila ovladale bazom "Krtelji", a SJ MUP-a takozvane RBiH se pod pritiskom srpskih snaga povukla prema Butmiru.

Nakon ovih događaja, 4. aprila 1992. godine krnje Predsjedništvo takozvane RBiH proglasilo je opštu mobilizaciju jedinica TO, MUP-a i Civilne zaštite i već sljedeće noći muslimanske policijske snage napale su i zauzele Policijsku stanicu u Novom Sarajevu, koje je bilo većinski naseljeno Srbima.

Prilikom zauzimanja Policijske stanice poginuo je policajac Pero Petrović, Srbin po nacionalnosti, koji se tu zatekao na izvršavanju redovnih policijskih zadataka.

Ovaj događaj u Novom Sarajevu i na drugim prostorima takozvane RBiH, iako je bilo i ranijih sukoba i incidenata, poput ubistva srpskog svata Nikole Gardovića na Baščaršiji, mnogi uzimaju kao zvanični početak rata.

SRPSKA POLICIJA ODBRANILA ŠKOLU MUP-a NA VRACAMA

Nakon ova dva oružana sukoba u okvirima podijeljenog MUP-a BiH u kojima su jedinice muslimanskog dijela MUP-a imale uspjeha, srpska strana je odlučila da, prema ranije utvrđenom dogovoru, preuzme školu MUP-a na Vracama, u opštini Novo Sarajevo.

Primopredaja je trebala da se obavi na miran i civilizovan način, ali nije bilo tako i ponovo je došlo do oružanog sukoba.

Jedna veća grupa pripadnika MUP-a muslimanske i hrvatske nacionalnosti koji su prethodno kao dobrovoljci obučavani i pripremani za rat u centrima za obuku u Hrvatskoj nije željela da napusti objekat.

Zabarikadirani u jednom dijelu školskih prostorija otvorili su vatru na pripadnike SJ MUP-a Republike srpskog naroda BiH koji su došli da preuzmu objekat prema ranije utvrđenom dogovoru.

Srpska jedinica se nije uplašila ovog mučkog napada već je veoma energično odgovorila, pa je školski centar brzo oslobođen i uspostavljena je srpska kontrola nad tom ustanovom.

LIZDEK I PUPIĆ POSTHUMNO ODLIKOVANI ORDENOM MILOŠA OBILIĆA

U ovom okršaju, za tri dana, trećem po redu, između podijeljenog MUP-a tadašnje BiH poginuli su Milorad Pupić /29/ i Mile Lizdek /32/, pripadnici SJ MUP-a BiH, ranjeni su Duško Jević, Miodrag Repija i Risto Lubura, a povrijeđen Milorad Marić.

Lizdek i Pupić posthumno su odlikovani Ordenom Miloša Obilića.

Nakon ovih tragičnih događaja započela je bolja saradnja na terenu između komandi i jedinica JNA i srpskih organa vlasti

Nedugo zatim, muslimanske vojne falange izvršile su napad na teritoriju Srpske Ilidže.

Da su tada muslimansko-hrvatske snage pobijedile i ovladale Srpskom Ilidžom, otvorio bi im se širok prostor za dalja dejstva.

Preko Trnova, otvorila bi se mogućnost spajanja sa Goraždem i Višegradom, preko Hadžića sa Hercegovinom, preko Kiseljaka i Visokog sa Zenicom i centralnom Bosnom, a na kraju preko Srednjeg sa Olovom i Tuzlom.

Na taj način, stvorila bi se velika kompaktna teritorija od Brčkog na sjeveru preko Sarajeva do Neuma na jugu, i od Drine na istoku do Srpske Krajine na zapadu ali, zahvaljujući hrabrosti srpskih patriota, to se nije dogodilo.

Muslimanska paravojna formacija "Zelene beretke" je već 3. aprila 1992. godine zauzela sve policijske stanice u Sarajevu, osim stanica na Ilidži i u Ilijašu.

U toku borbi, od neprijateljskih hitaca poginula su i tri srpska civila, stanovnika Vraca, a dvoje je ranjeno.

Piše: Ognjen Begović