U Galeriji nauke i tehnike Srpske akademije nauka i umetnosti /SANU/ u Beogradu večeras je otvorena izložba fotografija "Crkve brvnare Republike Srpske - Čuvari duhovnog života i narodne samosvesti" autora Stanka Kostića.

Izložbu je otvorio profesor Darko Tanasković, koji je i član Akademija nauka i umjetnosti Republike Srpske, a okupljenima su se obratili akademik Zoran Petrović, upravnik Galerije, i autor izložbe Stanko Kostić.

Tanasković smatra da je izložba informativna i edukativna, jer je prati izvanredan katalog, za koji može da se kaže da je mali zbornik ili kolektivna studija posvećena crkvama brvnarama u Srpskoj, o kojima se malo zna.

On je rekao da je ovo cjelovita prezentacija crkvi brvnara, koje čine organsku kulturnu i civilizacijsku cjelinu sa crkvama u drugim dijelovima svijeta koji naseljava srpski narod.

- To je dodatni materijal koji doprinosi da izložba bude edukativna, pogotovo što se te crkve i danas grade, tako da svedoče o kontinuitetu srpskog naroda i njegove duhovnosti - objasnio je Tanasković.

Tanasković je ocijenio da je autor izložbe još jednom potvrdio da je izvanredan umjetnik fotografije i kulturni poslenik, koji je društvo zadužio još jednim biserom u svom opusu.

- On nam je omogućio da vidimo da su te crkve brvnare začudno lepe i toliko dobro urađene da čovek ponekad ima utisak da su ili iznikle iz zemlje ili da ih je negde Božja ruka spustila na neki proplanak ili neko mesto gde najlepše stoje - rekao je Tanasković.

Pojasnio je da izložba ima i programski aspekt zato što, kako kaže, pripada viziji programa, odnosno projektu zaštite i čuvanja srpskog identiteta u kulturnom i civilizacijskom smislu, koji se naziva "srpski svet", a politizovan je i često se zloupotrebljava, prvenstveno od onih koji nisu naklonjeni Srbima.

- Nedavno sam na jednom mestu pročitao kako konačno treba zaustaviti `srpski svet`. Kako će neko zaustaviti `srpski svet` kada se vidi da je gradnjom crkava i hramova narod iskazivao svoje poštovanje prema Bogu, svoju duhovnost i zajedništvo - rekao je Tanasković.

On smatra da je u programskom smislu značajno pružati podršku ovakvim projektima upravo zato da bi dokazali da je "srpski svijet" činjenica na koju treba da "budemo ponosni i da ona bude temelj našeg identiteta, koji je inače poljuljan u mnogo čemu".

Akademik Zoran Petrović podsjetio je da je ovo druga Kostićeva izložba o crkvama brvnarama, njena bolja verzija.

- Meni je otkrovenje da su te crkve bile tako kvalitetno urađene i ukrašene kao da su vrhunski izgrađene crkve, u koje je uloženo mnogo para i u njihovu gradnju uključeno mnogo neimara i kojekakvih čuda. Ali, to nije bilo slučaj, jer je sve to pravio narod da bi održao svoju vjeru - rekao je Petrović.

Kostić je objasnio da je ova postavka nastavak njegove izložbe o čuvarima tradicije i duhovne samosvijesti srpskog naroda.

On je dodao da mu je majka iz Banjaluke, što mu je bio dodatni motiv, te da je boravak u Republici Srpskoj iskoristio za istraživanje i nastavak rada o crkvama brvnarama na njenoj teritoriji.

- Od tog istraživanja, koje je trajalo godinu i po dana, nastala je ova izložba sa 30 fotografija na teritoriji Banjalučke, Zvorničko-tuzlanske i Hercegovačko-primorske eparhije, kao i Mitropolije dabrobosanske - naveo je Kostić.

Foto: srna.rs 

Zahvalio je sveštenicima i vladikama koji su mu izašli u susret, jer su mu dali dokumentaciju i dodatno ga upoznali o mjestima na kojima je istraživao da bi napravio ovu izložbu.

Kostić je istakao da i crkve brvnare treba njegovati isto kao i vjeru, dodajući da ovi hramovi potvrđuju da nešto ne mora da bude veliko u gabaritima da bi bilo duhovno veliko.

Izložba, čijem je otvaranju prisustvovao i Njegovo preosveštenstvo episkop moravički Tihon, vikar Njegove svetosti patrijarha srpskog Poprfirija, trajaće do 1. marta.

Kostićeva izložba fotografija predstavlja nastavak serijala istraživanja o srpskom narodnom graditeljstvu, koji je počeo krajem 2023. godine postavkom "Crkve brvnare - čuvari tradicije".