Istočno Sarajevo je izraslo tiho, iz potrebe čovjeka da iščupane korijene ponovo poveže sa zemljom i negdje ostane. Da nešto sačuva i nekome pripada.

Istočno Sarajevo izraslo je iz sudbina ljudi koji su, krenuvši u neizvjesnost i bespovrat, na praznom prostoru podizali grad koji je dublji od kamena od kojeg je sazidan.

I zato ovaj grad nisu najprije činile zgrade, nego imena. Ljudi koji su živjeli skromno, u tišini stvarali, učili druge i tiho vjerovali da svaki njihov trud ima smisla, čak i onda kada ga niko ne čuje i ne vidi.

Danas njihova imena nose ulice koje pričaju o čovjeku, djelima, vremenu i vrijednostima koje su nadživjele i njega i vrijeme u kojem je živio.

Upravo zato pokrećemo seriju tekstova posvećenu znamenitim ličnostima čija imena žive na kartama Istočnog Sarajeva. Svakim novim tekstom vraćamo im život i podsjećamo na vrijednosti koje su nosili i čuvamo od zaborava ono što je dio našeg zajedničkog nasljeđa.

Vojin Komadina – život i stvaralaštvo jednog od najznačajnijih kompozitora regiona

Vojin Komadina rođen je 1933. godine u Karlovcu. Tokom Drugog svjetskog rata sa porodicom je izbjegao u Beograd, spasavajući se od ustaških zločina.

Njegov otac Dušan Komadina bio je oficir Vojske Kraljevine Jugoslavije, a nakon rata obavljao je dužnost tehničkog direktora Jugoslovenskog dramskog pozorišta u Beogradu i Narodnog pozorišta u Tuzli. Majka Milena, rođena Dubajić, takođe je ostavila snažan porodični pečat u njegovom odrastanju.

Osnovno i srednje obrazovanje, kao i srednju muzičku školu, završio je u Beogradu. Studije je započeo na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Beogradu, a potom nastavio u Sarajevu, gdje je diplomirao 1960. godine.

Nakon školovanja, Komadina započinje rad u Tuzli, u Srednjoj muzičkoj školi, gdje ostaje do 1966. godine. Potom prelazi u Radio-televiziju Sarajevo, gdje obavlja uredničke poslove u muzičkom programu.

Od 1968. godine angažovan je na Muzičkoj akademiji u Sarajevu, najprije kao predavač, zatim docent, a od 1975. kao vanredni profesor. Predavao je kompoziciju i orkestraciju, te bio šef Katedre za kompoziciju i dirigovanje.

Član Udruženja kompozitora BiH postao je 1957. godine, a u okviru domaćih i saveznih muzičkih organizacija obavljao je niz značajnih funkcija.

U aprilu 1992. godine napušta Sarajevo i odlazi u Beograd.

Zasniva stalni radni odnos na Muzičkoj akademiji u Podgorici, početkom školske 1992/93, kada je izabran u zvanje redovnog profesora za predmete "Kompozicija i orkestracija". Od oktobra 1994. obavlja i dužnost v.d. dekana na ovoj akademiji.

Komadina je u to vrijeme radi i druge poslove, kao predsjednik Predsjedništva SOKOJ-a i predsjednik tj. član Upravnog odbora ove institucije.

Aktivno se uključio u poslove organizacije tadašnjeg Univerziteta Srpsko Sarajevo. Bio je prvi v.d. dekan tadašnje Muzičke akademije te profesor i mentor prvog diplomskog rada.

Jedan je i od osnivača Akademije nauka i umjetnosti Republike Srpske i njen prvi sekretar.

Stvaralački opus

Komadinin stvaralački opus obuhvata oko stotinu djela različitih žanrova, od horske i kamerne muzike, preko simfonijskih i vokalno-instrumentalnih kompozicija, do scenskih i baletskih djela.

Njegova djela izvođena su u brojnim gradovima bivše Jugoslavije i Evrope, među kojima su Beograd, Sarajevo, Tuzla, Banjaluka, Zenica, Mostar, kao i gradovi u Italiji, Belgiji, Turskoj i Mađarskoj.

Komadina je stvarao u različitim muzičkim žanrovima, od horske i kamerne muzike do baleta, simfonijskih djela i scenske muzike.

Među njegovim najznačajnijim djelima izdvajaju se:

„Opelo jasenovačko“,

Balet „Satana“,

„Smrt majke Jugovića“,

Simfonija „Njegoš“,

„Beli anđeo“,

„Modra rijeka“,

„Tražim pomilovanje“,

„Potkozarje“,

kao i brojne „Rukoveti“ inspirisane narodnom tradicijom.

Posebno mjesto u njegovom radu zauzimaju djela inspirisana srpskom istorijom, duhovnošću i stradanjem naroda.

Vojin Komadina ostao je upamćen kao kompozitor koji je uspješno spojio tradiciju i modernost, ostavivši neizbrisiv trag u srpskoj i jugoslovenskoj muzičkoj kulturi.

Nagrade i priznanja

Još tokom studentskih dana Komadina je osvajao značajna priznanja. Tokom karijere osvojio je brojne domaće i međunarodne nagrade, među kojima se izdvajaju:

dvije Mokranjčeve nagrade,

Šestoaprilska nagrada grada Sarajeva,

Hagrada „4. juli“,

Sterijina nagrada za scensku muziku,

najviše republičko priznanje BiH „27. jul“ za cjelokupan rad,

nagrada „Josif Marinković“ za kompoziciju „Bojana, djevojko“.

Za dopisnog člana Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine izabran je 1978. godine, u Odjeljenju za književnost i umjetnost.

Nasljeđe

Vojin Komadina preminuo je u Beogradu 1997. godine, ostavivši iza sebe jedan od najobimnijih i najraznovrsnijih kompozitorskih opusa na prostoru bivše Jugoslavije.

Muzički jezik Vojina Komadine karakterisalo je uspješno povezivanje nacionalne muzičke tradicije i savremenih evropskih tokova. Iako je stvarao u vremenu snažnih avangardnih uticaja, uspio je da izgradi prepoznatljiv i autentičan stil.

Manifestacija "Dani Vojina Komadine" u Istočnom Sarajevu

Manifestacija „Dani Vojina Komadine“ održava se od 2017. godine u Istočnom Sarajevu i posvećena je očuvanju i promociji stvaralaštva kompozitora Vojina Komadine, a u okviru tih aktivnosti Udruženje građana „Kamerni hor Istočno Sarajevo“ realizator je projekta „Platforma Vojin Komadina“ i prateće veb-stranice „VOJIN KOMADINA: KOMPOZITORSKI OPUS“, koji je finansijski podržalo Ministarstvo prosvjete i kulture Republike Srpske.

Cilj je da se omogući istraživačima, izvođačima i široj javnosti jednostavan pristup materijalima koji su do sada bili teško dostupni ili rasuti u različitim arhivama.

U opštini Istočna Ilidža, u naselju Donje Mladice, jedna ulica nosi ime akademika Vojina Komadine.